آیا شما بر اساس احساس یا تعصبات شخصی خود، به موقعیت‌ها واکنش نشان می‌دهید؟ آیا به‌دنبال راه‌هایی برای بهبود ارتباط و بحث درمورد ایده‌های‌تان با اطرافیان‌ هستید؟ مهارت‌هایی وجود دارند که می‌توانند ظرفیت شما را در انتخاب‌ها و استدلال‌های عینی، به‌صورت موثر تقویت کنند که درواقع مهارت‌های تفکر انتقادی هستند. بدون این مهارت‌ها، استدلال‌ها اغلب یک‌طرفه‌ هستند. در این‌صورت، نقد می‌تواند به‌جای فرصتی برای صحبت‌کردن و برقراری ارتباط موثر، به شخصیت شما حمله‌ور شود.

بیایید در این مطلب از استارتاپت، ببینیم چگونه مهارت‌های تفکر انتقادی را پرورش دهیم تا بتوانیم همراه با ابزار موردنیاز برای کنارگذاشتن احساسات شدید، در هر موقعیتی تصمیم‌گیری‌های هوشیارانه داشته باشیم.

۱. منتقد خود باشید

اولین و مهم‌ترین قدم برای رشد مهارت‌های تفکر انتقادی، این است که منتقد افکار و اعمال خودتان باشید. بدون خودکاوی، رشدی وجود نخواهد داشت. می‌توانید با طرح این سوال که چرا به چیزی اعتقاد دارید، افکار خود را تجزیه‌وتحلیل کنید. هنگامی ‌که این کار را انجام می‌دهید، باید با ارزیابی عینی این اطلاعات و یافتن یک منطق محکم نسبت به آنچه اعتقاد دارید، افکار خود را روشن کنید، نه این‌که فقط یک ایده درهم‌وبرهم داشته باشید. چرا به آن باور دارم؟ آیا وقتی این واقعیت ثابت شد یا حتی نادرست بود، می‌توانم به مثال‌هایی از زندگی خودم فکر کنم؟ آیا من از نظر عاطفی به این ایده وابسته هستم؟ چرا؟ وقتی خودکاوی می‌کنیم، می‌توانیم ببینیم که چگونه به یک وضعیت، در ذهن خود و با صدای بلند پاسخ می‌دهیم.

یکی دیگر از جنبه‌های انتقاد از خود، علم به نقاط قوت، ضعف، اولویت‌های شخصی و تعصبات خود شما است. هنگامی ‌که این اطلاعات را داشته باشید، درک خواهید کرد که چرا از یک منظر خاص به موقعیت‌های خاصی نزدیک می‌شوید.

۲. گوش‌دادن فعال

فکر کردن و گوش‌دادن به‌صورت هم‌زمان تقریبا غیرممکن است. برای تبدیل‌شدن به یک متفکر انتقادی، باید بتوانید بدون فکر کردن به پاسخ یا عکس‌العمل دیگران هنگام صحبت‌کردنشان، به عقاید، استدلال‌ها و انتقادهای آن‌ها گوش دهید. اگر وقت کافی برای گوش‌دادن واقعی نداشته باشید، نمی‌توانید اطلاعاتی را که شخصی تلاش می‌کند به شما منتقل کند، به‌درستی دریافت کنید. گوش‌دادن به ما احساس همدلی می‌دهد. ما داستان‌ها، مبارزه‌ها، ایده‌ها، موفقیت‌ها و احساسات اشخاص دیگر را می‌شنویم و این‌که چگونه به آن‌ها رسیده‌اند. وقتی از چشم‌انداز آن‌ها مطلع می‌شویم، می‌توانیم از آن اطلاعات استفاده و آن‌ها را تحلیل کنیم. هنگامی ‌که از مهارت‌های گوش‌دادن فعال استفاده می‌کنیم، می‌توانیم دریابیم که فرد در تلاش است چه چیزی را به ما بگوید، زیرا این مکالمه ادامه دارد تا زمانی که همه طرفین بتوانند آنچه را که طرف دیگر می‌خواهد بگوید، درک کنند.

گوش‌دادن فعال

۳. تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات

تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات برای تفکر انتقادی مهم است. هیچ‌کس همیشه تفکر انتقادی ندارد. گاهی اوقات شادی، عصبانیت، غم‌و‌اندوه یا احساسات دیگر ما بیش از اندازه هستند و گاهی ما تلاش می‌کنیم تا روی مسئله اصلی مورد نظر متمرکز شویم. برای رسیدن به موفقیت، باید اطلاعات را از قبل تجزیه‌و‌تحلیل کنیم، خواه این اطلاعات در ذهن ما باشد یا توسط دیگران به اشتراک گذاشته شود. ما می‌توانیم آن را با ارزیابی آنچه گفته می‌شود، تجزیه‌وتحلیل کنیم و مطمئن شویم که به‌وضوح می‌دانیم چه چیزی باید اتفاق بیفتد. سپس می‌توانیم تمام استدلال‌ها، از جمله استدلال‌های خودمان را جدا و ارزیابی کرده و در مورد چگونگی تاثیر تصمیم‌ها بر دیگران و همچنین نتیجه نهایی فکر کنیم. وقتی بتوانیم استدلال کرده و آن‌ استدلال را تجزیه‌و‌تحلیل کنیم، می‌توانیم از دیدگاه عینی به آن نزدیک شویم.

۴. ارتباطات مسالمت‌آمیز

اگر نتوانید به‌روشی مسالمت‌آمیز و مولد ارتباط برقرار کنید، تفکر انتقادی کمک زیادی به شما نخواهد کرد. هنگام گوش‌دادن و تحلیل استدلال‌های مختلف، ابتدا به توانایی تشخیص منطق معتبر نیاز دارید. سپس باید قادر باشید با افراد دیگر به شکلی مولد ارتباط برقرار کنید. اساس ارتباط‌های مسالمت‌آمیز، شفقت، مشاهده و همکاری است. وقتی با دلسوزی به هر چیزی نزدیک ‌شویم، در یک ذهنیت مسالمت‌آمیز قرار داریم، نه ذهنیت دفاعی. وقتی مشاهده می‌کنیم، می‌توانیم استدلال‌های خود و دیگران را بدون قضاوت ارزیابی کنیم. ما می‌توانیم احساسات خود را از یک ایده جدا کنیم. او ایده من را دوست ندارد، بنابراین نباید من را دوست داشته باشد، اما همکاری به‌طور طبیعی زمانی اتفاق می‌افتد که همه با روحیه دلسوزانه و با تمرکز بر هدف مورد نظر به‌جای محافظت از نفس شخصی خود، وارد روند کار شوند.

ارتباطات مسالمت‌آمیز

۵. توسعه بینش

توانایی پیش‌بینی اثر یک تصمیم در آینده، دوراندیشی است. دوراندیشی یک مولفه مهم برای موفقیت در همه ابعاد زندگی شما است. وقتی به‌جایی نقل‌مکان می‌کنید، چشم‌انداز شغلی و امنیت آن محل را می‌سنجید. اگر در حال نقل‌وانتقال تجارت خود هستید، عاقلانه است که تاثیر آن تصمیم را بررسی کنید. آیا محل کار جدید برای برخی از کارمندان بااستعداد شما خیلی دور است؟ آیا به‌دلیل تغییر مکان، کسب‌وکار خود را از دست خواهید داد؟ چه چیزی کسب خواهید کرد؟ هر تصمیمی باید بادقت سنجیده شود؛ با توجه به این‌که چگونگی انتخاب شما نه تنها روی نتیجه کار تاثیر می‌گذارد، بلکه برای افرادی که در کنار شما در تلاش هستند هم تاثیرگذار است.

تفکر انتقادی نیاز به توانایی تامل در اعتقادهای شخصی خود و همچنین عقاید شخصی دیگران دارد و سپس ارتباط میان آن‌ها را بررسی می‌کند. این امر نیاز به توانایی گوش‌دادن فعال به دیگران، ارزیابی، بازبینی و برآورد استدلال‌ها و جداکردن احساسات از موضوع مورد نظر دارد.