گاهی‌اوقات در دنیای پریشان و پرهیاهوی امروز، تنهایی یک مزیت محسوب می‌شود. زیرا با دورشدن از محیط‌های شلوغ، زمان بیشتری برای تفکر و خودآگاهی خواهیم داشت؛ این‌جا است که قدرت تمرکز و جمع‌کردن حواس، بیشتر خودنمایی می‌کند. از آن‌جایی‌که توجه به سلامت روح و ذهن، دقیقا به‌اندازه سلامت جسم، اهمیت دارد؛ به‌کمک ترفندهایی باید برای حفظ آرامش و تمرکز خود تلاش کنیم. معطوف‌کردن تمام حواس به یک موضوع خاص، هنری است که باید بیاموزیم. ما در این مطلب از استارتاپت، روش‌هایی برای کنترل عدم تمرکز به شما معرفی می‌کنیم تا در خلوت و تنهایی خود، آن‌ها را به‌کار گیرید.

همیشه به یاد داشته باش، چیزی‌که روی آن تمرکز می‌کنی، واقعیت تو را شکل می‌دهد.

رهبر Jedi Master در فیلم جنگ ستارگان

این عبارت، نصیحت یکی از رهبران جدای (Jedi Master) در فیلم جنگ ستارگان (Star Wars) به افراد خود است. در دنیای کسب‌وکار امروز که تمام کارآفرینان با چالش‌های زیادی روبه‌رو هستند؛ شاید این جمله، یکی از بهترین پندهایی است که برای کنترل عدم تمرکز خود، به شنیدن آن نیاز داریم.

بدون‌شک فناوری در زمینه‌های مختلفی درحال‌توسعه است؛ اما این پیشرفت با تمام فوایدی که دارد، زندگی کاری افراد را غرق کوهی از ایمیل‌ها، جلسات و آشفتگی‌ها می‌کند. اریک اشمیت (Eric Schmidt) مدیرعامل شرکت Google، درباره دغدغه‌های کاری خود در سال ۲۰۱۰ می‌گوید:

تقریبا هر دو روز، ما حجمی از اطلاعات را تولید می‌کنیم که بزرگی آن‌، با تمام اطلاعات تولیدشده از زمان شروع تمدن بشری تا پایان سال۲۰۰۳، برابری می‌کند. به‌راحتی می‌توان پیش‌بینی کرد که در سال‌های نه‌چندان دور، شاهد یک انقلاب فناوری خواهیم بود؛ آن‌هم در شرایطی که جهان به‌هیچ‌وجه آمادگی لازم برای این انقلاب را ندارد.

اریک اشمیت
اهمیت کنترل عدم تمرکز

حال زمان آن است که به کسب‌وکارمان نگاهی بیاندازیم و از خود بپرسیم: «آیا آماده پردازش این حجم بزرگ از اطلاعات هستیم؟» یا «می‌توانیم با آشفتگی‌های ناشی از حجم وسیع اطلاعاتی که همه‌روزه به‌سمت ما سرازیز می‌شود، مقابله کنیم؟». با ما همراه باشید تا برای این سوالات، پاسخی بیابیم.

اهمیت کنترل عدم تمرکز

پژوهش‌های زیادی برای یافتن راه‌حل معضل انباشتگی اطلاعات، انجام شده و نتایج تحقیقات دانشگاه لندن نشان می‌دهد که ضریب هوشی انسان (IQ) هنگام رویارویی با حجم زیاد اطلاعات، ۵ تا ۱۵ برابر کاهش می‌یابد. دیوید راک (David Rock) محقق ذهن‌شناسی، در کتاب خود به‌نام «Your Brain At Work» اشاره می‌کند؛ زمانی‌که مغز انسان به‌طور هم‌زمان روی دو موضوع متفاوت تمرکز می‌کند، کیفیت عملکرد فرد بیش از ۵۰ درصد کاهش می‌یابد. همچنین طبق تحقیقات دانشگاه استنفورد، مشخص شد که آشفتگی ذهن، قدرت جداسازی موضوعات غیرمرتبط را کاهش می‌دهد.

حتی در عصر اطلاعات هم نمی‌توان راه‌حل‌ فوری برای این‌گونه مشکلات پیچیده ارائه داد و برای رفع آن‌ها باید یک فرآیند طولانی‌مدت درنظر گرفت. اما نقطه شروع این فرآیند کجاست و از کجا باید تغییر را آغاز کرد؟ شاید در نگاه اول، مقوله «تنهایی» با اصول زندگی در عصر جدید، متناقض به‌نظر برسد؛ اما حقیقت این است که پناه‌بردن به تنهایی، بهترین راه‌‌ برای دوری از آشفتگی خیال است. برای تمرکز بیشتر روی مسائل، باید به‌طور منظم و در زمان‌های خاص، از محیط ناآرام اطراف خود فاصله بگیرید و به تنهایی‌تان پناه ببرید. هرچه جوامع بزرگتر می‌شوند، کنترل عدم تمرکز خود و اطرافیان، اهمیت بیشتری می‌یابد؛ زیرا با گسترش جامعه، عدم تمرکز می تواند آثار مخربی روی افراد ایجاد کند.

تنهایی و کنترل عدم تمرکز

کنترل عدم تمرکز در تنهایی

تنهایی به‌غیر از مفهوم فیزیکی گوشه‌گیری و دوری از جمعیت، به‌ حالتی از ذهن گفته می‌شود که فرد فرصت می‌یابد تا با کنترل عدم تمرکز خود، تمام ذهنش را روی موضوع خاصی معطوف کند.

امروزه قدرت کنترل عدم تمرکز اهمیت بسیار بالایی دارد. با استفاده از نکاتی که در ادامه مطلب اشاره خواهیم کرد، می‌توانید توانایی خود را در این زمینه، افزایش دهید.

۱. در برنامه‌ریزی روزانه، زمانی را به خلوت و تنهایی‌تان اختصاص دهید

همان‌قدر که برای جلسات و قرارهای ملاقات‌ کاری خود ارزش قائل هستید، به این بخش از برنامه‌‌تان هم اهمیت دهید. حتی اگر ۱۵ دقیقه زمان به خلوت خود اختصاص دهید، تاحد زیادی توانایی‌تان را برای کنترل عدم تمرکز بالا برده‌اید. با بی‌توجهی به این قسمت از برنامه‌ریزی روزانه‌ خود، باید تمام روزکاری را با نشستن در جلسات کاری و پاسخ‌گویی به ایمیل‌ها سپری کنید. به‌این‌ترتیب فرصتی برای فکرکردن به مسائل مهم کاری نمی‌یابید و در رهبری کسب‌و‌کار خود، با مشکلات اساسی مواجه خواهید شد.

۲. چگونگی گذران وقت خود در طول روز را تحلیل و بررسی کنید

همه ما حداقل یک‌بار این موقعیت را تجربه کرده‌ایم که زمان کافی برای رسیدن به جلسه‌ای را نداشته‌ایم یا در ساعات کاری خود با کمبود انرژی مواجه شده‌ایم. این‌ مسائل را می‌توان با اولویت‌بندی کارها و اختصاص زمانی برای تامل در امور روزانه، برطرف کرد تا توانایی کنترل عدم تمرکز شما تاحد زیادی بیشتر شود.

۳. از موضوعاتی که تمرکزتان را به‌هم می‌زنند، فاصله بگیرید

کنترل عدم تمرکز با حذف عوامل حواس پرتی

شبکه‌های اجتماعی از جمله، یوتیوب، اینستاگرام و … با امکاناتی که دارند، شما را سرگرم می‌کنند. حتما خودتان هم این واقعیت را تصدیق می‌کنید که آن‌ها شما را مشتاق می‌کنند تا یکی پس از دیگری روی لینک‌ها کلیک کنید. بنابراین برای کنترل عدم تمرکز خود، چاره‌ای ندارید جز این‌که در خلال ساعات کاری، از حساب‌‌های کاربری‌تان در شبکه‌های اجتماعی‌، خارج شوید و از آن‌ها فاصله بگیرید. در این خصوص، اولویت با شبکه‌های اجتماعی مورد علاقه‌تان است.

۴. یادگیری مهارت‌های رهبری را در اولویت قرار دهید

درک اشتباه اولویت‌ها، یکی از مهم‌ترین دلایل آشفتگی افکار ما است که احساس نیاز به توانایی کنترل عدم تمرکز را ایجاد می‌کند. هنگامی‌که برنامه‌ روزانه شما مملو از تعهدات مختلفی است که تشخیص اولویت‌ و مرتب‌‌سازی آن‌ها بر اساس اهمیت، برای‌تان دشوار است؛ تعهد خود را از دست می‌دهید. این موضوع قطعا شما را دچار کشمکش و ناتوانی در کنترل عدم تمرکز می‌کند. اما با تمرین برخی مهارت‌های رهبری، می‌توانید بهتر خودتان را بشناسید؛ بیشتر تامل کنید و قابلیت کنترل عدم تمرکزتان را افزایش دهید. اجازه ندهید که ضرب‌آهنگ سریع محیط کار، فرصت رشد و توسعه موثر را از شما بگیرد.

۵. فهرستی از کارهایی که نباید انجام دهید، تهیه کنید

در طول یک روز کاری، وقت زیادی در اختیار شما قرار دارد و هم‌زمان با بیشترشدن وظایف روزانه‌تان، باید از انجام برخی کارها چشم‌پوشی کنید. در غیر این‌صورت، با حجم زیادی از کارهای تلنبارشده مواجه می‌شوید که قدرت کنترل عدم تمرکز را از شما می‌گیرد. خلوت و تنهایی، به شما فرصت می‌دهد تا درمورد کارهای خود، بیشتر تامل کنید و به زمان‌بندی مناسب برای انجام‌شان برسید. همچنین درخلال تفکر، درمی‌یابید که دیگر به کدام جلسات نروید، از کدام بخش از تعهدات‌تان باید دست بکشید یا چه دعوت‌هایی را نپذیرید. فکرکردن درباره این موضوعات را تا جایی ادامه دهید که به نتایج واضح و روشنی برسید. با مطالعه کتاب «Good to Great» نوشته Jim Collins می‌توانید اطلاعات بیشتری در این زمینه کسب کنید.

با مشاهده جوامع انسانی دنیای امروز و ارتباطات گسترده آن‌ها با افراد و اطلاعات، شاید دستیابی به تمرکز و محیطی امن، غیرممکن به‌نظر برسد. این حقیقت به ما نشان می‌دهد که هنوز هم، فرصت‌هایی برای کنترل حواس‌پرتی در پیرامون ما وجود دارد؛ تنها کافی است که به اهمیت و مزایای کنترل عدم تمرکز برای خود و اطرافیان‌مان، باور داشته باشیم. بی‌تردید این مزیت‌ها ارزش آن را دارند که دستیابی‌به تمرکز را به یکی از اولویت‌های زندگی خود تبدیل کنیم. به‌یاد داشته باشید، کنترل عدم تمرکز برای یک رهبر، به این معنا است که «قبل از تصمیم به رهبری دیگران، برای رهبری خودت آماده شوی».