این روزها دانشجویان جوان، علاقه زیادی به تحصیل در موسسات آموزشی کسب و کار دارند تا با روش‌های راه‌اندازی استارتاپ آشنا شوند. اما نظر شما چیست؟ آیا برای کارآفرینی و ایجاد شغل جدید، باید وارد دانشگاه شد؟ آیا شروع کسب و کار بدون مدرک تحصیلی دانشگاهی، امکان‌پذیر است؟

ما در این مقاله از استارتاپت، سعی داریم تا با بررسی دیگاه چند کارآفرین موفق، اهمیت مدرک تحصیلی در راه‌اندازی کسب و کار را بررسی کنیم.

آیا کسب و کار بدون مدرک تحصیلی موفق است

اهمیت مدرک تحصیلی در شروع کسب و کار

در دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی، اکثر آمریکایی‌هایی که در آرزوی ثروتنمند شدن بودند، رویای کار در مجله وال استریت (The Wall Street Journal) را در سر داشتند. در آن سال‌ها افرادی که دارای مدرک کارشناسی ارشد در زمینه مدیریت (MBA) داشتند، در بالاترین سطوح شرکت‌ها و با بیشترین حقوق، مشغول به کار می‌شدند.

اما امروزه شرایط تغییر کرده است. البته منظور ما این نیست که مدرک تحصیلی، کاملا ارزش خود را از دست داده؛ بلکه تاثیر آن کاهش یافته است. بعد از فروپاشی بازار اقتصادی در سال ۲۰۰۷، افراد با انگیزه در بازار جهانی، به دنبال شغل‌های پر درآمد بودند. به این ترتیب صنایع فنی که هنوز هم در دوره‌ رشد خود قرار داشتند، به هدف بعدی برای مدیران، تبدیل شدند.

دیوید مینیک (David Minnick) یکی از مدیران ارشد شرکت کامینو دیتا (Camino Data) و مدیر سابق پیورتی اورگانیک (Purity Organic) می‌گوید:

شروع کسب و کار بدون مدرک تحصیلی

به لطف تکنولوژی، مشاوره و مدیریت مالی، حرفه‌ بسیاری از دانشجویان ممتاز شده است.

زمانی که من وارد دانشگاه شدم، MBA یکی از بهترین رشته‌ها بود و من در آن تحصیل می‌کردم. وقتی بعد از ۴ سال فارق التحصیل شدم، با دوستانم تصمیم گرفتیم تا یک شرکت تاسیس کنیم. افرادی را می‌شناختیم که توانسته بودند در حوزه فنی، با موفقیت شرکت‌ خود را راه‌اندازی کنند. از این رو، موانع کمی پیش روی خود احساس می‌کردیم. ما به جمله «سریع حرکت کن و موانع را از بین ببر، شکست خوردن طبیعی است.» کاملا معتقد بودیم.

وقتی با افرادی که در رشته‌ MBA تحصیل کرده بودند یا در شرکت‌های بزرگی مثل پپسی (Pepsi) کار کرده بودند، مصاحبه می‌کردم؛ نگران بودم که شخصیت آن‌ها برای شرکت تازه تاسیس ما، مناسب نباشد.

دیوید مینیک

از نظر دیوید مینیک سخت کوشی، مهارت بالا و شخصیت سازمانی مناسب، بسیار مهم‌تر از مدرک‌های تحصیلی تجملاتی، برای موفقیت در یک شرکت تازه تاسیس است. در حقیقت می‌توان گفت که شروع کسب و کار بدون مدرک تحصیلی دانشگاهی هم امکان‌پذیر است.

کاهش تقاضا برای مدارس کسب و کار

چگونگی شروع کسب و کار بدون مدرک تحصیلی

حدودا ۴ سال متوالی، تقاضا برای ثبت‌نام در مدارسی که به آموزش تجارت و کسب و کار می‌پرداختند، پایین آمد و حتی بعضی موسسه‌ها مجبور به بستن مجموعه‌ خود شدند. همچنین تعدادی از این موسسات برای جذب دانشجویان، پیشنهاد پروژه‌های ارزان‌تر و کوتاه‌تری مثل «علم داده‌های آماری» یا «مدیریت زنجیره تامین» را به آن‌ها می‌دادند.

شرکت‌هایی مثل مایکروسافت (Microsoft) به هر کارمند پروژه‌هایی مناسب خودشان می‌دادند و با این عمل سعی می‌کردند تا از استعفای آن‌ها جلوگیری کنند. با توجه به قیمت‌های بالای مدارس تجارت، طبیعی بود که تعداد زیادی از دانشجویان، توانایی پرداخت آن را نداشتند و همین امر باعث کاهش دانشجو شده بود. قطعا صاحب موسسه، هنگام شروع کسب و کار جدید، ترجیح می‌دهد که این مبلغ را برای تاسیس شرکت خود هزینه کند تا اینکه به دور از دنیای تکنولوژی، تنها ۲ سال آن را صرف آموزش کند.

یونها کیم (Yunha Kim) موسس شرکت سیمپل هبیت (Simple Habit)، جذابیت راه‌اندازی یک استارتاپ را چند ماه بعد از شروع تحصیل در دانشگاه استنفورد (Stanford University) کشف کرد. او بعد از یک ترم، از دانشگاه انصراف داد و برنامه‌ مدیتیشن خود را وارد بازار کرد.

من قصد داشتم تا شبکه‌ حرفه‌ای خود را راه اندازی کنم و «عادت ساده‌» را به عنوان پروژه‎ خود انتخاب کردم. کسب و کارم را در اولین سال، راه اندازی کردم و از پس اندازهایم را برای استخدام مهندسان مصرف کردم.»

یونها کیم

کیم معتقد بود، زمانی که در دانشگاه تحصیل می‌کرد، فرصت بهره‌وری و مفید بودن برای دنیا را از دست داده بود. او برنامه‌ دیگری هم ساخته‌ است که در آن، وسایل الکتریکی به فروش می‌رسد.

شما به عنوان یک موسس، با زمان و منابع محدود مواجه می‌شوید و مجبور به تصمیم‌گیری‌های سخت هستید. شما این‌ مسائل را در مدارس و دانشگاه‌ها نمی‌آموزید.

یونها کیم

نکاتی درباره‌ کسب و کار جدید

نکاتی درباره شروع کسب و کار بدون مدرک تحصیلی

طرفداران مدارس تجارت، معتقد هستند که یگی از بزرگترین مزایای رشته MBA، پرورش مدیران با استعدادی است که توانایی حل مشکلات و پیدا کردن مسیر را دارند. این تعریف تا حدودی صحیح است.

برای یک کسب و کار جدید، شبکه‌ای کار کردن مقوله بسیار مهمی است. موسس یک شرکت که جامعه‌ای کوچک را تشکیل داده‌ است، به حمایت دیگر موسسات، سرمایه‌گذاران و همچنین مهندسان شرکت نیاز دارد. استارتاپ درواقع در فضایی است که تمام اعضای آن مجموعه برای کمک به یکدیگر تلاش می‌کنند. همچنین مدیران این مجموعه ها همیشه کنار هم هستند و در مسائل مختلفی مثل پیدا کردن سرمایه‌گذار یا مشتری، به هم کمک می‌کنند. چون آن‌ها به سخت کار کردن در چنین محیط‌هایی کاملا آشنا هستند و تلاش می‌کنند تا شرایط را برای یکدیگر راحت‌تر کنند.

نو‌آوران و موسسان، در کنفرانس‌های بزرگ و حتی جمع‌های کوچک، فرصت شروع یک استارتاپ را دارند. شما همیشه امکان ارتقای استارتاپ خود را دارید. موسس شرکتی کوچک برنامه‌ریزی‌های جزئی انجام می‌داد، تصمیم گرفت تا کسب و کار خود را گسترش دهد؛ امروزه شرکت او، برنامه‌های فصلی برگذار می‌کند. او می‌گوید:

زمانی که شروع به کار کردم، این جامعه تنها به مردان تعلق داشت و هیچ یک از دوستان من در این کار تجربه‌ای نداشتند. هدف من ساختن شرکتی برای بانوان بود. به نظر من خانم‌ها برای پیدا کردن جایگاه خود در این زمینه، باید با مردان و زنان دیگر در ارتباط باشند و دانش خود را به اشتراک بگذارند تا به راهنما و مربیان حرفه‌ای تبدیل بشوند.

توجه به موسسان آینده

شروع کسب و کار بدون مدرک تحصیلی و توجه به آینده

هرچه زمان می‌گذرد، علاقه به نوآوری و تولید، از سنین پایین‌تر شروع می‌شود. امروزه نوآوری در فرزندان بیشتر از والدین است و نوجوانان به دنبال شغل‌های اداری نیستند. آن‌ها تمایل به راه اندازی استارتاپی هرچقدر هم کوچک دارند تا کسب و کار جدید و مخصوص به خود را داشته باشند. از طرفی به شروع کسب و کار بدون مدرک تحصیلی هم معتقد هستند.

نتیجه‌ یک نظرسنجی این بود که در آینده، افراد تمام عمر خود را صرف یک کار نمی‌کنند بلکه برای کسب تجربه تلاش می‌کنند. این روزها ۸۰ درصد دانش آموزان تمایل دارند رئیس خود باشند، ۴۵ درصد آن‌ها می‌خواهند یک کسب و کار جدید راه بیاندازند و ۴۲ درصد آن‌ها به فکر اختراعی هستند که دنیا را تغییر دهد. این فکر لزوما یک فکر فوق‌العاده نیست. تحقیقات نشان می‌دهند ۹۰ درصد استارتاپ‌ها با شکست مواجه می‌شوند و بیشتر آنها درآمدی نخواهند داشت. به همین دلیل است که موسسات بیشتر وقت‌ها، درگیر مسائل مالی و بانکی می‌شوند. یکی از مدیران موفق در این زمینه می‌گوید:

شما برای ثروتمند شدن به سراغ استارتاپ نمی‌روید. من اگر به جای استارتاپ به سراغ شروع کسب و کار بدون مدرک تحصیلی رفته بودم، پول بیشتری به دست می‌آوردم. اما این کار را انتخاب کردم چون نمی‌توانستم خودم را در جایگاه دیگری تصور کنم و ساختن چیزی ارزشمند و ماندگار، تنها عاملی بود که به من قدرت می‌بخشید.