وقتی سخن از نگرش مثبت در میان می‌آید، تمام مواردی که بتوانند ما را در این راه کمک کنند، اهمیت پیدا می‌کنند. در حقیقت ذهن مثبت می تواند روی انگیزه، بهره‌وری و سلامت کلی بدن مؤثر باشد. حال این سوال پیش می‎آید که آیا راهی برای تمرین شادتر شدن و بهره‌وری بیشتر از ذهنمان وجود دارد؟ ما به شما اطمینان می دهیم که این امر، با تقویت هورمون‌ های شادی‌ آور امکان‌پذیر است!

طبق گفته‌ دکتر لورتا برنینگ (Loretta Breuning)، ما توانایی تلاش برای افزایش فرایندهای شادی آور بدن و ایجاد احساس خوب را داریم. برنینگ معتقد است که ما ۲ نوع سیستم ذهنی داریم: سیستم لیمبیک (Limbic) و سیستم کورتکس (Cortex). این ۲ سیستم ذهنی کنار هم کار می‌کنند تا ما را زنده نگه داشته و از دی‌ان‎ای (DNA) بدن محافظت کنند. البته هر سیستم وظایف خاص و منحصر‌به‌فرد خود را به عهده دارد.

تقویت هورمون های شادی آور

سیستم لیمبیک عصب‎هایی تولید می‎کند که روند مکانیسم بقاء را کنترل می‌کنند و به بدن اعلام می کند چه چیزی برایش خوب است و چه چیزی بد. در عین حال کورتکس که سیستم لیمبیک را احاطه کرده، به دنبال الگوهایی در زمان حال است که با الگوهای از قبل ذخیره شده ذهن، همخوانی داشته باشند. وقتی برای ما اتفاق خوبی می‌افتد، هورمون‌ های شادی آور دوپامین، اندورفین، آکسیتوسین و سراتونین در بدن آزاد می‌شوند تا به ما نشان ‎دهند این اتفاق برایمان خوب است و جذب آن شویم. اگرچه، به کارگیری این نکات توسط بدن، همیشگی نیست زیرا گاهی کورتکس انگیزه‌های ناگهانی و خوی حیوانی بدن را برجسته‌تر می‎کند.

سیستم لیمبیک بی‌کار نمانده و دوباره تلاش می کند. وقتی سیستم لیمبیک جرقه ای در ذهن ایجاد می‌کند، کورتکس به کمک غربال اطلاعات گذشته و معطوف کردن توجه به موارد مشابه قدیمی، به آن کمک می‎کند.

همان طور که اشاره شد، هورمون های شادی آور، تمام طول روز در حال ایفای نقش نیستند؛ بلکه برای ارتقای کیفیت بقاء ما تلاش می کنند. با این حال اگر از نحوه کار فرایندهای ذهنی‎ خود مطلع شویم، می‎توانیم فعالیت هورمون‌ های شادی‌ آور بدن را بیشتر و فعالیت هورمون های ناراحت کننده را محدودتر کنیم.

در این پست، استارتاپت چند راه طبیعی برای افزایش هورمون‌ های شادی آور بدن را به شما معرفی می‎کند. ما در این روش‎ها با کمک تحریک عصب‎های شیمیایی مثبت و محدود کردن هورمون های ناراحت کننده می‎توانیم احساس بهتری در خود ایجاد کنیم.

۱. دوپامین: در زندگی هدف داشته باشید

دوپامین یکی از هورمون های شادی آور است که به عنوان یک انتقال دهنده عصبی، مراکز مربوط به لذت و خشنودی را کنترل می‎کند. این هورمون نه تنها توجه ما را به موهبت‎های اطرافمان بیشتر می کند بلکه باعث می شود آن‌ها را دریافت کرده و به سمتشان حرکت کنیم. همچنین به نحوه تنظیم پاسخ‎ و عکس‌العمل‌های عاطفی ما کمک می‎کند. پیش‎بینی اتفاقات خوشایند می تواند جرقه‌ای در تولید دوپامین ایجاد کند.

این «انتظار وقوع اتفاقات خوشایند» احساس خوبی در ما ایجاد کرده و انرژی لازم را برای رسیدن به خواسته مطلوب، آزاد می‌کند. پس برای ایجاد جرقه در تولید دوپامین، بهتر است اهداف جدیدی در نظر داشته و هر روز قدمی کوچک در مسیر تحقق بخشیدن به آن‌ها بردارید. هر بار که سعی به حرکت در مسیر هدف دارید، مغز با آزادسازی دوپامین به شما پاداش می‎دهد. تکرار این اتفاق در بدن، باعث ایجاد دوپامین‎های جدید شده و کم‌کم جایگزین عادت‌های بد گذشته و مسیرهای اشتباه با بهره‌وری پایین، می‌شود.

۲. اندورفین: بخندید و ورزش کنید

اندورفین معمولا در پاسخ به درد و استرس آزاد می‎شود. مثلا برای یک دونده مسابقات ورزشی، در دور دوم مسابقه و اوج خستگی؛ احساس نشاط ایجاد کرده و انگیزه تلاش مجدد او را بر‌می‌انگیزد. اندورفین همچنین به حیوانات مجروح یا آن‌هایی که در حال فرار از شکارچی هستند، انگیزه تلاش می‌دهد. این هورمون چه در انسان و چه در حیوان، باعث افزایش اشتیاق به بقاء و زنده ماندن می‌شود.

بخندید و ورزش کنید - هورمون های شادی آور

خوشبختانه یکی از ساده‎ترین روش‎های آزادسازی اندورفین، خندیدن و ورزش کردن است. حتی پیش‎بینی خندیدن (مانند هنگامی که قرار است یک برنامه کمدی ببینید) هم می‎تواند سطح اندورفین را در بدن افزایش دهد. همانطور که همه ما می دانیم ورزش کردن یکی از راه‌های رها شدن اندورفین و افزایش آن در بدن به شمار می‎رود.

از نظر علم رایحه درمانی (Aromatherapy)، که با استفاده از عطر و اسانس گیاهان به درمان می پردازد؛ بوی وانیل و اسطوخودوس، با آزاد شدن یکی از هورمون های شادی آور بدن یعنی اندورفین، ارتباط دارند. مطالعات نشان داده که شکلات سیاه و غذاهای تند هم می‎توانند این هورمون را در بدن ایجاد کنند و به ما برای داشتن یک زندگی شاد کمک کند.

۳. آکسیتوسین: هوشیارانه اعتماد کنید

آکسیتوسین یک هورمون شادی آور قدرتمند است که به عنوان یک انتقال‌دهنده عصبی در بدن ایفای نقش می‌کند. این هورمون به نحوه ایجاد تعاملات اجتماعی نظم می‌دهد و در زمینه تشکیل گروه، ایجاد هم‌دلی و رفتارهای سخاوت‌مندانه نقش مهمی ایفا می‎کند.

وقتی شما شخص مورد علاقه خود را بغل می‌کنید یا می‌بوسید، سطح آکسیتوسین در بدنتان افزایش می‌یابد. این هورمون نقش مهمی در تمامی روابط ۲ نفره بازی می‌کند. مقوله «اعتماد» هم در ایجاد هورمون آکسیتوسین مؤثر است، اما وقتی به اعتماد شما خیانت شود؛ مغز هورمون های ناراحت کننده را در بدن، آزاد می‌کند. شما با ایجاد اعتماد هوشیارانه می‌توانید هورمون آکسیتوسین را تحریک کنید و با برداشتن قدم‌های مداوم در جهت اعتماد به دیگران و همچنین جلب اعتماد آنها، چرخه اکسیتوسین را به جریان بندازید.

طبق نظر دکتر پل زاک (Paul Zak) که به تحقیق در زمینه هورمون آکسیتوسین می‌پردازد، روشی ساده‎ برای ایجاد این هورمون در بدن، این است که شخصی را بغل کنید. او معتقد است، لمس و تماس فیزیکی ۲ طرفه نه تنها باعث افزایش هورمون شادی آور آکسیتوکین، بلکه باعث کاهش استرس‎های تأثیرگذار قلب و عروق و بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن می‌شوند.

۴. سراتونین: به خودتان ایمان داشته باشید

هورمون سراتونین با افزایش اعتماد به نفس، در بدن تولید می‌شود. با کاهش میزان این هورمون، احساس تنهایی و افسردگی به سراغ شخص می‌آید. پس علاقه ما به خودباوری و ارزشمندی، می‌تواند زمینه ساز تولید سراتونین در بدن باشد.

مطمئنا همه ما پستی و بلندی‌های زیادی را در زندگی تجربه کرده‌ایم. با این وجود اگر تمرکز ما روی اتفاقات بد و اندوه از دست دادن مسائل گذشته باشد، سطح هورمون شادی آور سراتونین در بدن کاهش پیدا می‎کند. اما با تمرکز روی موفقیت‎ها می‌توانیم حس قدرشناسی را در خود پرورش دهیم و با فکر کردن به مسائل خوب گذشته که به آن دست یافتیم، تولید سراتونین را تقویت کنیم.

هر یک از این هورمون های شادی آور برای انجام کاری تدارک دیده شده‌اند. آنها باعث ایجاد احساسات خوب هستند و به ما انگیزه می‎دهند که به دنبال چیزهایی برویم که تولید این هورمون ها را در بدن بیشتر کنند. با این وجود عملکرد مغز به گونه‌ای است که تنها در مواردی محدود و با هدفی خاص، این هورمون‎ ها را آزاد می‎کند و تمام مدت نمی‌تواند آن‌ها را تولید کند. البته اگر غیر از این حالت بود، هورمون های شادی آور نمی‎توانستند کار خود را به خوبی انجام دهند.

به عنوان مثال بدن ما به هورمون‎ های ناراحت کننده مانند کورتیزول هم، نیاز دارد تا ما را از آسیب‌های احتمالی آگاه کند. از آنجایی که گاهی دنیا محل خطرناکی است، به طور ایده‎آل باید بین هورمون های شادی آور و ناراحت کننده توازن ایجاد کنیم.

خوشبختانه ذهن و بدن ما، همواره در حال تکامل است و ما با فرایندهای شیمیایی می‎توانیم روی آنها تأثیر بگذاریم. وقتی متوجه شویم هورمون های شادی آور و انتقال‌دهنده‎های عصبی در بدن ما چطور با یکدیگر کار می‌کنند، بهتر می‎توانیم آن‌ها را تحت تاثیر قرار دهیم.