تمرین ذهن آگاهی در زندگی روزمره، به حفظ آرامش شما در طول روز کمک می‌کند. این امر، استرس‌ را از شما دور کرده و تاثیر عمیقی بر سلامت روحی و جسمی شما می‌گذارد. همچنین عادت به استفاده از تکنیک‌های ذهن آگاهی، رفتارهای حرفه‌ای و شغلی شما را بهبود می‌بخشد.

آیا می‌دانید که در شبانه روز، چه مدت از زمان خود را صرف انجام کارهای ساده روزمره می‌کنید؟ کارهایی مثل مسواک زدن، حمام کردن و ایستادن در صف نان که برای انجام آن‌ها نیازی به فکر کردن نداریم. به طور میانگین هر شخص روزانه حدود ۸۵ دقیقه، صرف انجام این فعالیت‌ها می‌کند. به عبارت دیگر طی ۳۰ سال، شما ۶۴۶ روز را صرف انجام کارهایی می‌کنید که سودی ندارند و گاهی حتی هنگام انجام دادن آن‌ها، دچار استرس و آشفتگی می‌شویم. مثلا زمانی که برای رسیدن به سر کار دیر شده و در صفی ایستاده‌ایم که جلو نمی‌رود یا هنگامی که در ترافیک گیر کرده‌ایم؛ احتیاج به روشی داریم تا از طریق آن، کنترل استرس خود را در دست بگیریم.

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که از این زمان هدر رفته، استفاده بهتری کنید؟ تحقیقات جدید در زمینه مغز و اعصاب نشان می‌دهد که انجام چنین کاری امکان‌پذیر است. هنگام انجام این قبیل فعالیت‌ها، شما با ایجاد یک تغییر و تحول فردی درونی و به کار بردن تکنیک‌های ذهن‌ آگاهی، عملکرد و ساختار مغز خود را تغییر خواهید داد؛ به نحوی که باعث افزایش راندمان کاری شما به ویژه به عنوان یک رهبر، خواهد شد.

ما در این مقاله از استارتاپت به بررسی نقش ذهن آگاهی در زندگی روزمره و حرفه‌ای خود می‌پردازیم.

ذهن آگاهی چیست؟

ذهن آگاهی چیست

ذهن آگاهی یعنی به‌ جای درگیر شدن در احساسات و جزئیات امور، با فکری باز نسبت به مسائل بنگریم. به این ترتیب افق دید خود را گسترش داده و جهان‌بینی عمیق‌تری پیدا خواهیم کرد. شاید به نظر شما رابطه مستقیمی بین ذهن آگاهی و بازدهی کاری فرد وجود نداشته باشد، اما حقیقت چیز دیگری است.

در سال ۲۰۱۳ بین دانشجویان مشاوره اقتصادی دانشگاه استنفورد، یک همه‌پرسی برگزار شد. در این برنامه مطرح شده بود که مهم‌ترین عامل موفقیت مدیران، از نظر آن‌ها چیست؟ نتیجه این همه پرسی نشان داد که آگاهی ذهنی نقش بسیار مهمی، در دستیابی به موفقیت یک مدیر دارد.

تغییری ساده که ذهن را ورزیده می‌کند

خودآگاهی (Self-awareness) روی همه جنبه‌های زندگی ما تاثیر می‌گذارد، اما به ۳ روش روی زندگی حرفه‌ای ما هم، نقش خود را ایفا می‌کند.

  • خودآگاهی راهی برای اطلاع شما از نقاط ضعف و قدرتتان است. نگرشی که در تصمیم‌گیری‌های افراد به خصوص در مقام یک مدیر، اهمیت بالایی دارد. زیرا یک مدیر با پی بردن به نقاط ضعف خود، متوجه می‌شود که بیشترین انرژی باید در کدام قسمت، صرف شود. همچنین یک مدیر موفق، با آگاهی از این نقاط ضعف و قدرت، اعضای گروه خود را به گونه‌ای مشخص می‌کند که بهترین نتیجه حاصل شود.
  • با کمک خودآگاهی می‌توانیم به شناخت کاملی از خود برسیم و تعصب‌هایی که روی تصمیم ‌گیری‌هایمان تاثیر می‌گذارند، را بشناسیم. بنابراین می‌توان گفت آگاهی ذهنی به بهبود قدرت تصمیم‌ گیری، کمک می‌کند.
  • خودآگاهی فاکتوری تاثیرگذار بر هوش هیجانی (Emotional Intelligence) است. تحقیقاتی که توسط دنیل گلمن (Daniel Goleman) و ریچارد بویاتزیس (Richard Boyatzis) انجام شده، نشان می‌دهد که ۹۰ درصد از تفاوت‌هایی که بین مدیران موفق و ناموفق وجود دارد، به دلیل هوش هیجانی آن‌ها است.

ذهن آگاهی چگونه بر مغز تاثیر می‌گذارد؟

تاثیر ذهن آگاهی بر مغز

با تمرین ذهن آگاهی و ثبت آن در برنامه روزانه خود، قدم بزرگی به سوی موفقیت بردارید. تحقیقات نشان داده‌اند که قرار گرفتن در وضعیت ذهن آگاهی، باعث تغییر در ساختار و بهبود عملکرد مغز می‌شود. دکتر سارا لازر (Sara Lazar) به همراه گروه تحقیقاتی خود در دانشگاه هاروارد، در سال ۲۰۰۵ تحقیقاتی را انجام داده‌اند که درستی این مطلب را اثبات می‌کنند. نتایج این تحقیقات حاکی از آن است که، بافت‌های مربوط به خودآگاهی مغز افرادی که تمرینات ذهن آگاهی را به صورت حرفه‌ای انجام می‌دهند، ضخیم‌تر است.

تحقیقات مشابه دیگری در دانشگاه برکلی کالیفرنیا (University of California at Berkley)، نشان داد که تمرین ذهن آگاهی در روند بهبود عملکرد بخش خودآگاه مغز تاثیر می‌گذارد و باعث تقویت قدرت شناخت فرد می‌شود.

تمرین ذهن آگاهی چگونه است؟

حال که اهمیت ذهن آگاهی را بر کیفیت زندگی خود دریافتیم، باید روش‌های تمرین آن را هم یاد بگیریم. استفاده از تمام زمان‌های هدر رفته روز، برای انجام تمرین ذهن آگاهی، کار ساده‌ای نیست؛ اما تلاش در این راه هم، کمک بزرگی به افزایش سطح آگاهی ما می‌کند. برای این تمرین ۴ مرحله اصلی وجود دارد که در ادامه آن‌ها را شرح خواهیم داد.

۱. فهرستی از تمام فعالیت‌های روزانه خود که برای انجام آن‌ها، نیاز به تمرکز و استفاده از قدرت تصمیم‌گیری ندارید، تهیه کنید.

۲. خود را مقید کنید تا تمرین ذهن آگاهی را هنگام انجام یکی از فعالیت‌هایی که در بالا اشاره شد، انجام دهید و این کار را به مدت یک هفته تکرار کنید. برای مثال به مدت یک هفته هر روز، در طول مسیر پیاده روی به سمت محل کار خود، این تمرین‌ را انجام دهید. ‌

۳. از آغاز هفته دوم، علاوه بر تمرین ذهن آگاهی حین انجام فعالیت اول، فعالیت دیگری را هم انتخاب کرده و این تمرین را برایش انجام دهید.

۴. پس از گذشت هر هفته، فعالیت جدیدی را به فهرست کارهایی که حین انجام آن‌ها، تمرین آگاهی ذهنی انجام می‌دهید؛ اضافه کنید. این کار را تا زمانی که انجام تمرینات ذهن آگاهی، تمام فعالیت‌های فهرست اولیه را در بر گرفته باشد، ادامه دهید.

کم کم موقع انجام فعالیت‌های روزمره، توجه به تمرین‌های ذهن آگاهی، تبدیل به عادت می‌شود. قبل از شروع کارهای فهرست اول، لحظه‌ای تامل کرده و با کشیدن نفس عمیق، با خود مرور کنید که هنگام انجام آن فعالیت‌، قرار است تمرین ذهن آگاهی انجام دهید. سپس افسار فکر خود را رها کرده و اجازه دهید تا هرکجا که می‌خواهد شما را پیش ببرد. سعی کنید در این حین، احساسات و عواطف خود را در مورد موضوعات مختلف شناخته و با دقت لمس کنید.

لحظه انجام، تمرین‌های ذهن آگاهی را با تمام وجود لمس کنید و حس‌هایی که به واسطه آن به شما منتقل می‌شوند؛ را دریابید. نتیجه‌ مهم این تمرین، برانگیخته شدن افکار است که در این مرحله از تمرین ذهن آگاهی رخ می‌دهد. شما با تلاش برای شناسایی این عواطف و احساسات، قدرت خودآگاهی خود را تقویت می‌کنید.