کمتر کسی است که نام ایکیا را نشنیده باشد یا محصولات آن را خریداری نکرده باشد. «اینگوار کامپراد» (Ingvar Kamprad)، موسس کمپانی چند ملیتی خرده‌فروشی مبلمان و لوازم منزل «ایکیا» (IKEA)، در سال ۲۰۰۴ در مجله‌ی سوئدی «وکنز افرر» (Veckans Affarer) به‌عنوان شخصی ثروتمندتر از بیل گیتس معرفی شد.

هیچ شکی نیست که ایکیا با ساختار مالکیت کاملا خصوصی یکی از موفق‌ترین کمپانی‌های حاضر در بازار جهانی است؛ حتی با مرگ اینگوار کامپراد در سال ۲۰۱۴ نیز این کمپانی با موفقیت به کار خود ادامه داد. در حال حاضر این کمپانی سوئدی تاسیس‌شده توسط اینگوار کامپراد با بیش از ۲۰۰ فروشگاه در ۳۱ کشور دنیا و داشتن بیش از ۷۵ هزار کارمند، سالانه حدود ۱۲ میلیارد دلار درآمد دارد.

اینگوار کامپراد؛ یک کارآفرین مادرزاد

اینگوار کامپراد در سال ۱۹۲۶ در جنوب کشور سوئد به دنیا آمد. او در مزرعه‌ی «المتارید» (Elmtaryd) در حوالی روستای کوچک «آگونیارد» (Agunnaryd) بزرگ شد. در همان سنین کودکی یاد گرفت که می‌تواند از خریدن کبریت به تعداد زیاد و فروش آن به قیمت مناسب، سود زیادی به جیب بزند. او درآمد خود را در کارهای دیگری از قبیل خرید و فروش ماهی، مداد و خودکار، بذر و درخت‌های کریسمس دکوری نیز وارد کرده‌ بود. در سال هفدهم زندگی اینگوار، پدرش به خاطر عملکرد خوبش در مدرسه، به او جایزه‌ای خوب داد. فکر می‌کنید اینگوار این پول را صرف چه کاری کرد؟ تاسیس ایکیا.

تاسیس ایکیا

نام کمپانی ایکیا (IKEA) از کنار هم قرار دادن حرف اول کلمات Ingvar Kamprad و همچنین نام مزرعه‌شان، Elmtaryd و نام روستای Agunnaryd تشکیل شد. پس از تاسیس ایکیا در اواخر جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۳، این کمپانی محصولات متنوعی مانند ساعت، جواهرات و کیف پول و… عرضه می‌کرد و ۵ سال طول کشید تا ایکیا به عرصه‌ی مبلمان رو بیاورد. اینگوار کامپراد بعد از چند سال کسب تجربه در این حیطه، برای تحویل سفارشات مشتریان در درب منزل‌شان از یک وانت استفاده کرد.

بزرگ‌ترین اشتباه زندگی

کامپراد در دوره‌ی نوجوانی خود در چند جلسه‌ی نازی‌ها شرکت کرده بود. وقتی که این قضیه در سال ۱۹۹۴ افشا می‌شود، کامپراد این تجربه را این گونه توصیف می‌کند.

این امر بخشی از زندگی من است که به شدت از آن پشیمان هستم. بعد از چند جلسه، از حزب نازی خارج شدم.

او همچنین از کارمندان خود بخاطر وجودش در حزب نازی طی نامه‌ای تحت عنوان «بزرگ‌ترین اشتباه زندگی من» عذرخواهی کرد. اینگوار کامپراد دو بخش از کتاب «تاریخچه‌ی ایکیا» را در سال ۱۹۹۸ نیز به این موضوع اختصاص داده‌است. بعد از چاپ این کتاب، او در یادداشتی بیان کرد:

هر آن‌چه که می‌توانستم بگویم گفتم. تاحالا کسی این‌گونه بخشیده شده؟

تمرکز روی تولید مبلمان

داستان اینگوار کامپراند و ایکیا

در سال ۱۹۴۷ کامپراد تولید مبلمان را به خط تولید خود اضافه‌ کرد. مبلمان ایکیا با قیمت‌های مناسب تحولی در بازار مبلمان ایجاد کرد؛ کامپراد در ادامه روی ساخت مبلمان تمرکز بیشتری کرد. در سال ۱۹۵۳ اولین نمایشگاه محصولات ایکیا افتتاح شد. کامپراد این نمایشگاه را به دلیل رقابت شدیدش با رقیب اصلی خود ایجاد کرد. کامپراد در این نمایشگاه برای بازدیدکنندگان این امکان را فراهم کرده‌ بود که مبلمان ایکیا را لمس و احساس کنند تا از کیفیت محصولات ایکیا مطمئن شوند.

رقابت؛ دلیل خلاقیت

ایکیا بعد از چند سال در عرصه‌ی جهانی به‌ عنوان یکی از خلاق‌ترین کمپانی‌های مبلمان و لوازم منزل معرفی‌شد. ایکیا تقریبا تمامی محصولاتش را طوری طراحی و تولید می‌کرد که در محل نصب قابل مونتاژ باشد؛ این خلاقیت هزینه‌ی حمل‌ونقل را به شدت کاست، آسیب‌های وارده به محصولات را به حداقل رساند، ظرفیت انبار را افزود. علاوه بر این موارد، مشتریان به راحتی می‌توانستند محصولات را خودشان به منزل ببرند و دیگر منتظر رسیدن محصول نباشند. این نوآوری هزینه‌‌ی باربری را از دوش مشتریان برداشت. دلیل اصلی این نوآوری رقابت شدید با رقبا بود.

طراحی، عملکرد و کیفیت خوب با کمترین قیمت

بدون شک تفکرات کامپراد نیروی محرک کمپانی ایکیا در مسیر موفقیت بوده‌است. اینگوار کامپراد بهترین و پر افتخارترین طراحان مبلمان را به کار گرفت. کامپراد عقیده داشت که ایکیا فقط برای بهبود زندگی مردم نیست بلکه به دنبال ترقی خود افراد نیز هست.

چند شرکت در قالب ایکیا

کامپراد در ایجاد ساختار سازمانی ایکیا بسیار هوشمند عمل کرد. یک شرکت هلندی سرمایه‌دار اصلی ایکیا است که توسط خانواده کامپراد اداره می‌شود. البته چند هولدینگ‌ بخش‌هایی از وظایف ایکیا از قبیل تولید و توزیع را بر عهده دارند. اینگوار کامپارد به هیچ وجه با عمومی شدن سهام این شرکت موافق نبود و هرگز هم این‌چنین نشد. او اعتقاد داشت که با بیرون آمدن از سیاست مالکیت خصوصی، رشد شگرفی که این کمپانی دهه‌ها شاهد آن بود را از دست خواهد داد.

صرفه جویی کامپراد

کامپراد در طی سالیان گذشته به‌عنوان شخصیتی کم‌خرج و صرفه‌جوگر شناخته شده است. او حتی برای رفتن به محل کارش از مترو استفاده می‌کرد؛ زمانی هم که می‌خواست رانندگی کند سوار یک ولووی قدیمی می‌شد. در حال حاضر ایکیا یک شرکت سازمان‌ یافته‌ است که هر فروشگاه آن بخشی از درآمد خود را صرف کارهای خیریه و سازمان یونیسف (صندوق کودکان ملل متحد) می‌کنند.