گام‌های نخست ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی را در قسمت اول این مطلب مرور کردیم. حالا در ادامه این مطلب از استارتاپت، نوبت می‌رسد به مشخص کردن منبع محصولات که یکی از اساسی‌ترین مراحل توسعه مدل کسب و کار اینترنتی است.

گام سوم: منبع محصولات‌تان کجاست؟

پیدا کردن نوع محصولاتی که باید به فروش برسانید، تنها دغدغه اصلی شما برای شروع یک کسب و کار آنلاین نخواهد بود. یکی از اصلی‌ترین مواردی که باید به آن فکر کنید این است که چطور می‌توانید این محصولات را تهیه نمایید. زیرا این نکته، تاثیری بزرگ بر دیگر جنبه‌های کسب و کار شما خواهد گذاشت. حوزه تاثیر این مورد را می‌توانید در گزینه‌های زیر به وضوح مشاهده کنید:

  • هزینه اولیه راه‌اندازی کسب و کار
  • هزینه‌های آتی
  • موجودی و شیوه انبارداری
  • فعالیت‌های برندسازی
  • مقیاس پذیری بلند مت کسب و کارتان

روش‌های مختلفی برای پر کردن موجودی فروشگاه‌های آنلاین وجود دارد که انتخاب هر کدام از آن‌ها، تاثیرات متفاوتی را بر درآمد و حاشیه سود حاصل از ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی خواهد داشت. در ادامه به بررسی تفصیلی هر کدام از این راه‌ها پرداخته‌ایم.

ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی  ساخت محصول

۱. ساخت محصولات در خانه

بسیاری از کسب و کارها به سادگی با درست کردن محصولات توسط خودمان ایجاد می‌شوند. هر نوع کسب و کاری در حوزه‌هایی مثل پوشاک، لوازم جانبی، هنر، جواهرات، لوازم خانگی، مواد غذایی و محصولات آرایشی امکان برپایی و شروع به عنوان کسب و کاری خانگی را دارند. ساختن محصولات به صورت خانگی یک راه جذاب برای کسب و کار است زیرا بدین ترتیب می‌توانید کنترل کاملی بر روی نوع کالاها و مقدار آن‌ها داشته باشید و دیگر برای تعیین این موارد به عوامل خارجی وابسته نخواهید بود. اگر از جمله افرادی هستید که مهارت ساختن وسایل و کالاهایی را در خانه دارید، می‌توانید این نوع کسب و کار را انتخاب نمایید.

البته این نوع از کسب و کار دارای محدودیت‌هایی به خصوص در زمینه زمان و مقیاس پذیری است. بدون شک ساختن محصولات، زمانبر بوده و به همین ترتیب، رشد کسب و کاری بر مبنای فروش محصولات دست ساز هم می‌تواند زمان بیشتری به طول بینجامد. ضمن اینکه هزینه و زحمتی که برای ساخت محصولات متحمل می‌شوید، به نسبت مقیاس کاری آن بسیار بیشتر از دیگر مدل‌های کسب و کار اینترنتی است.

همانطور که اشاره شد، انتخاب این نوع از کسب و کار برای کارآفرینانی که دارای مهارت‌هایی خاص در زمینه ساخت یا حتی تعمیر محصولات دست ساز هستند و یا حتی دارای ایده و منابع لازم برای تبدیل اقلام دستباف به یک تجارت هستند، بسیار مناسب می‌باشد. همچنین اگر به عنوان یک سرمایه گذار یا کارآفرین، خواهان کنترل کامل بر روی برند خود بوده و می‌خواهید سطوح کیفی کار را کاملا زیر نظر خود داشته باشید، می‌توانید به سمت این مدل بیایید.

شاید فکر کنید وقتی صحبت از ساختن کالایی می کنیم منظورمان فقط به کالاهای فیزیکی دست ساز است. ولی باید گفت که اتفاق کالاهای دیجیتالی هم می توانند در این حوزه قرار گیرند. کار کردن در حوزه کالاهای دیجیتالی هم در جای خود نیاز به مهارت‌هایی برای ایجاد، تولید و عیب یابی محصولات دیجیتال داشته و در کنار این موارد، معمولا نیاز به داشتن مهارتی خاص هم خواهد بود. شما می توانید به ابجاد مواردی دیجیتالی نظیر دوره‌های آموزشی، کتاب‌های الکترونیکی، انواع کارهای مربوط به طراحی و برنامه نویسی بپردازید. کالاهای دیجیتالی در مقایسه با کالاهای دست ساز از قابلیت مقیاس پذیری بالاتری برخوردار هستند. زیرا تنها با یک بار درست کردن آن‌ها می توانید تا بارها به فروش و عرضه کردنشان بپردزاید. در حالی که برای کالاهای فیزیکی، اوضاع به این شکل نیست.

مزایا

مزایای ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی در خانه
  • هزینه راه اندازی پایین
  • داشتن کنترل کامل بر روند انجام کار
  • قالبلیت تعیین قیمت به دلیل فراهم کردن مواد اولیه توسط خودتان
  • داشتن کنترل کامل بر موارد کیفی محصول
  • قابلیت ساخت محصولات بر اساس تقاضای مشتری و بازار

معایب

  • نیاز به زمان زیاد برای ساخت محصولات
  • زحمت زیاد برای ساخت محصولات
  • داشتن محدودیت‌هایی در امر زمان و مقیاس کار
  • تنوع پایین کالاها به دلیل وقت و زحمت زیاد
  • وابسته بودن به مواد اولیه و بروز مشکل در صورت نوسان قیمت یا در دسترس نیودن آن‌ها

حاشیه سود

حاشیه سود کسب و کارهای پیروی کننده از این مدل، عمدتا بالا است. زیرا این شما هستید که می توانید تا حدودی قیمت مواد اولیه ای که برای ساخت محصولات نیاز دارید را کنترل کنید. اما در این میان، چیزی که حاشیه سود به دست آمده را تحت تاثیر خود قرار می دهد، زمان و زحمت فراوانی است که باید برای ساخت محصولات در خانه خود صرف نمایید.

ریسک‌ها

ساخت محصولات توسط خودتان معمولا دارای ریسک‌ پایینی به دلایل زیر است:

  • شما کنترل کاملی بر روی تعداد کالاهای در حال ساخت دارید
  • می توانید بر اساس سفارش، اقدام به ساخت کالاها کنید و بدین ترتیب هیچ موجودی به فروش نرفته ای نخواهید داشت
  • قادر به تغییر کالاها بر اساس تقاضای بازار خواهید بود
  • تعیین منبع تهیه مواد خام اولیه بر عهده خودتان است

۲. تولید محصولات

دومین روش تهیه محصولات، می‌تواند از طریق صنایع تولیدی باشد. در صورتی که کالایی که قصد فروش آن را دارید، پیش از این وجود نداشته است یا می‌خواهید برند خود را در حوزه محصولاتی خاص مطرح کنید، می‌توانید از این شیوه استفاده کنید. استفاده از این روش برای افرادی که قادر به ساخت دست ساز یا خانگی محصولات نیستند، نیاز به مقدار زیادی از کالاها دارند یا می‌خواهند با افزایش مقیاس پذیری کسب و کار خود، جوابگوی افزایش تقاضاها باشند، توصیه می‌شود.

در این نوع از کسب و کار می توان از شیوه‌ای جالب تحت عنوان Private Label یا برچسب خصوصی هم استفاده کرد. در این شیوه، شما با یک تولید کننده که پیش از این محصول مورد نظر شما را تولید کرده است، ارتباط برقرار می‌کنید. از طریق مذاکره با این تولید کننده و ایجاد تغییراتی کوچک در محصول مورد نظر، از آن‌ها می‌خواهید که در ازای دریافت مبلغی، محصول را با نام و برند شما در اختیارتان قرار دهند. بدین ترتیب، شما به صورت غیرمستقیم اقدام به تولید محصولاتی با برند خود کرده اید.

ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی و تولید محصول

در طرف مقابل، روشی تحت عنوان white label یا برچسب سفید هم وجود دارد که بسیار شبیه روش قبلی است. با این تفاوت که در اینجا دیگر خبری از مداکره بین صاحب کسب و کار با یک تواید کننده نیست. در این شیوه، شما به سادگی برند خود را بر روی کالایی که خریداری کرده اید قرار داده و آن را با نام خود عرضه می‌کنید. اگرچه استفاده از روش برچسب سفید بسیار ساده به نظر می‌رسد ولی همواره این احتمال وجود دارد که محصول مورد نظر شما توسط دیگر افراد هم با همین روش به فروش برسد و از آنجا که هیچ تفاوتی به جز نام برند در بین آن‌ها وجود ندارد، این اتفاق نمی‌تواند چندان برای کسب و کار شما خوشایند باشد.

مزایا

  • هزینه ای کمتر نسبت به دیگر روش‌های تامین منابع
  • کنترل کامل بر روی برند، لوگو، بسته‌بندی و ظاهر کالا در هنگام عرضه
  • با توجه به عناصر مورد استفاده، کنترل بیشتری بر روی کیفیت کالاها خواهید داشت

معایب

  • معمولا حداقل مقدار سفارش هم اندکی زیاد است.
  • خطر بالقوه کلاهبرداری، به خصوص اگر با تولید کننده ای در خارج از کشور مذاکره نمایید.
  • معمولا کیفیت محصولات، اندکی پایین‌تر می‌آید.
  • بسته به تعداد نمونه‌هایی که سفارش می‌دهید، برنامه‌ریزی و گردش کاری تولید کننده می‌تواند متفاوت باشد.

حاشیه سود

استفاده از این روش در ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی، از آنجایی که محصولات مورد نظر خود را به صورت مستقیم از طریق تولید کنندگان تهیه می‌کنید، معمولا منجر به حاشیه سود فراوانی می‌شود. تولید کنندگان، معمولا با قیمتی بسیار پایین به مواد خام اولیه دسترسی دارند و حتی پس از آنکه قیمت نهایی سفارشات شما را حساب می‌کنند، حاشیه سود خوبی نصیب شما می‌شود. البته مقدار این حاشیه سود به این مورد هم بستگی دارد که آیا با تولید کننده‌ای داخلی وارد مذاکره شده‌اید یا مدلی خارجی. البته در برخی از موارد، تولید محصولات در خارج از کشور، حتی سود بیشتری را در اختیار شرکت‌ها و کسب و کارهای داخلی قرار می‌دهد؛ زیرا هزینه کار و تهیه مواد اولیه، با مقدار کمتری تمام می‌شود.

ریسک‌ها

انتخاب این روش، نسبت به دیگر روش‌های بررسی شده در نحوه تامین منابع از ریسک نسبی بالاتری برخوردار است. زیرا در ابتدا باید هزینه ای را بر حسب مقدار سفارشی که به شرکت تولید کننده می‌دهید، به حساب آن‌ها واریز کنید. نحوه تولید کالا توسط تولیدکننده بسیار مهم است و اینکه مخصوصا در صورت مذاکره و عقد قرارداد با شرکت‌های خارجی، امکان کلاهبرداری هم وجود دارد.

ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی و عمده فروشی

۳. عمده فروشی

استفاده از عمده فروشی‌ها برای تامین کالاها، در واقع شما موجودی مورد نیاز خود را از طریق یک کسب و کار دیگر که محصولاتش را به صورت عمده و معمولا با تخفیفی قابل توجه به فروش گذاشته است تهیه کرده و سپس آن‌ها را با همان برندی که توسط عمده فروش تعیین شده است، به دست مشتریان می‌رسانید. عمده فروشان، در واقع واسطی هستند که کالاها و محصولات تولید شده را با قیمتی مناسب در اختیار شما قرار می‌دهند. در ادامه شما به عنوان صاحب کسب و کار خود، می‌توانید این محصولات را با قیمتی بالاتر از آن‌چه خرید کرده اید به فروش برسانید تا از این راه به کسب درآمد بپردازید. با تهیه کالاها از طریق عمده فروشی‌ها، شما هیچ دخالتی در ساخت یا تولید آن‌ها نخواهید داشت و تنها با خریداری و پر کردن موجودی خود، به فروش این کالاها و رساندن آن‌ها به دست مشتریان هدف می‌پردازید. گاهی اوقات، برندهای بزرگ و معروف هم از این طریق به دست مشتریان می‌رسند.

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، عمده فروشی کسب و کاری به کل متفاوت از دو روش قبلی ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی هستند. زیرا دیگر نمی‌توانید در مواردی چون شکل ظاهری کالا یا اینکه نحوه استفاده از آن‌ها به چه شکل باشد، اعمال نظر کنید. آن‌ها به صورت از پیش ساخته شده به دست شما می‌رسند. در عوض، دیگر نیازی نیست که نگران پیدا کردن بازار برای فروش محصولات خود باشید. زیرا اساسا دلیلی که باعث می‌شود برای عرضه یک کالای به خصوص از عمده فروشی‌ها استفاده شود، ان است که تقاضای زیادی برای آن در بازار وجود دارد.

دیگر تفاوت استفاده از روش عمده فروشی با روش‌هایی مثل تولید کالا در این است که حداقل مقداری که می‌توانید از عمده فروشی تهیه کنید معمولا کمتر از مقدار حداقل سفارشی است که باید به یک شرکت تولید کننده جهت ایجاد یک کالای خاص بدهید. در این شیوه، احتمال گرفتار شدن در مسائلی مانند کلاهبرداری هم بسیار کمتر است.

مزایا

  • همیشه بازار خوبی برای کالاهای موجود در عمده فروشی‌ها وجود دارد
  • آشنا بودن برند کالای مورد نظر به شما در پیدا کردن مشتری و بازار هدف برای آن، کمک شایانی می‌کند
  • هزینه‌ای پایین تر از روش سفارش برای تولید کالا
  • ریسک پایین‌تر در بروز مسائلی چون کلاهبرداری
  • میزان کمتر حداقل مقدار سفارش نسبت به روش سفارش برای تولید

معایب

ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی و معایب عمده فروشی
  • دیگر نمی‌توانید از برند خود استفاده کنید
  • کنرتلی روی قیمت تمام شده نخواهید داشت. این قیمت معمولا توسط عمده فروش تعیین می‌شود.
  • مسئول مدیریت موجودی خود خواهید بود
  • دائما با واسطه‌ها سر و کار خواهید داشت
  • حاشیه سود پایین‌تر نسبت به دیگر روش‌ها
  • عدم توانایی در مشخص کردن طراحی و نوع کارکرد محصول

حاشیه سود

از آنجا که در این روش باید با واسطه‌ها سر و کار داشته باشید، حاشیه سود به دست آمده نسبتا کمتر از روش‌های دیگر خواهید بود. عمده فروش، کالای مورد نظر را از طریق یک تولید کننده تامین کرده و سپس آن را به فروش می‌گذارد. وقتی شما کالا را از عمده فروش خریداری می‌کنید، پس دیگر نمی‌توانید بر روی برند خود سرمایه‌گذاری کرده یا قیمت مدنظر خود را بر روی آن قرار دهید. این نکته به ویژه در مورد محصولاتی که تحت کنترل دقیق قیمتی قرار دارند و نباید بیش از قیمت تعیین شده توسط تولید کننده یا عمده فروش به دست مشتری برسند، صادق است.

ریسک‌ها

از آنجا که کالاهایی که از این روش تهیه می‌کنید بر اساس تقاضای موجود در بازار، تولید شده‌اند و همیشه مشتریان خوبی برای آن وجود دارد پس می‌توان گفت که ریسک استفاده از عمده فروشی‌ها برای تهیه کالاهای مدنظرتان، بسیار کم است. شاید بزرگترین ریسک استفاده از این روش، این باشد که ایجاد تمایز برای برندتان نسبت به برندهای دیگر، سخت تر شود. زیرا همانطور که پیش از این گفته شد، دیگر نمی‌توانید کالاها را تحت برند و نام تجاری خود به دست مشتری برسانید. همچنین حاشیه سود پایین را می‌توان از دیگر ریسک‌های این روش دانست.

۴. دراپ شاپینگ (Drop Shipping)

Drop Shipping روشی در زنجیره تامین است که در آن، شما به عنوان یک فروشنده هیچ نیازی به ذخیره‌سازی موجودی خود ندارید. زیرا اساسا مالک کالاهایی که می‌فروشید، نیستید. در واقع شما فقط به عنوان یک واسط به فروش اجناس مختلف در وب‌سایت خود می‌پردازید. شما سفارشات را از مشتریان دریافت کرده و آن را به شرکت‌های مربوطه ارجاع می‌دهید تا جنس و کالای مورد نظر مشتری را تهیه یا تولید کرده و پس از بسته بندی، به آدر س وی اراسال کند. سود شما از طریق تفاوت میان هزینه ای که در سایت به مشتری جهت این واسطه گری اعلام می‌کنید با قیمتی که شرکت مورد نظر به شما اعلام کرده است، به دست می‌آید.

استفاده از این شیوه بسیار سرراست و بدون هیچ پیچیدگی خاصی است. برای مثال می‌توانید به فرایند زیر توجه کنید:

ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی و دراپ شیپینگ
  • یک بازدیدکننده به وب‌سایت شما مراجعه کرده و خریدی انجام می‌دهد.
  • شما سفارش را دریافت کرده و آن را به صورت دستی یا خودکار به تامین کننده کالای مورد نظر می‌فرستید.
  • تامین کننده مورد نظر، کالای مورد نظر را بسته بندی کرده و آن را به مقصد مشتری می‌فرستد.
  • مشتری، سفارش را دریافت می‌کند. در حالی که فکز می‌کند این بسته مسقیما از طرف شما ارسال شده است.

بزرگترین مزیت حاصل از به کارگیری روش Drop Shipping در هنگام ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی این است که هزینه راه‌اندازی آن بسیار پایین است و در عین حال، انتخاب‌های زیادی در رابطه با کالاهایی که می‌توانید به فروش برسانید، پیش روی شما قرار می‌دهد. زیرا دیگر نیازی به خرید این کالاها و انبار کردن آن‌ها در مکانی فیزیکی نخواهید داشت. بنابراین می‌توان Drop Shipping را ابزاری عالی برای متنوع کردن موجودی شما و هم تست محصولات جدید از این نظر که با استقبال مشتریان روبرو می‌شوند یا خیر، دانست. زیرا حالا فقط باید عکس و اطلاعات محصول را به سایت اضافه کنید و این کار، هیچ هزینه‌ای روی دستتان نمی‌گذارد. شما می‌توانید با یک تولید کننده کار کرده و محصولات آن را به شکل انحصاری به فروش برسانید یا اینکه محصولات مربوط به تولیدکنندگان و تامین‌کنندگان مختلفی را در سایت خود قرار دهید.

مزایا

  • هزینه راه‌اندازی بسیار پایین که آن را به یک کسب و کار امکان پذیر برای بسیاری از افراد، تبدیل کرده است
  • عدم نیاز به مدیریت موجودی و انبار
  • عدم نیاز به درگیر شدن با مواردی چون انتقال و تحویل کالاها
  • کاهش احتمال بروز مسائلی چون کلاهبرداری
  • کسب و کاری مستقل از مکان
  • مقیاس پذیری بالا

معایب

  • حاشیه سود پایین
  • سطح پایین کنترل بر روی برند. زیرا این ما نیستید که به بسته بندی یا تولید محصولات می‌پردازید
  • رقابت بالا به دلیل آسان و در دسترس بودن این مدل از کسب و کار برای همه

حاشیه سود

ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی و حاشیه سود دراپ شیپینگ

کمترین حاشیه سود از بین ۴ روش مختلفی که در این مطلب برای تامین کالاهای مورد نیاز برای راه اندازی کسب و کار ذکر شد، متعلق به روش Drop Shipping است. به این دلیل که شما در واقع در آخرین حلقه‌های زنجیره تامین قرار دارید. همان‌طور که گفته شد مسئولیت تامین کالا و حتی بسته‌بندی و ارسال آن بر دوش تامین کننده طرف قراردادتان است و در این میان، شما تنها به عنوان یک واسط عمل می‌کنید. پس طبیعی است که سود به دست آمده برای شما کمتر از سود به دست آمده برای طرف دیگر قرارداد باشد. معمولا حاشیه سود در این روش، حدود ۲۰ درصد است.

ریسک‌ها

ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی با روش Drop Shipping در زمینه‌هایی چون سرمایه گذاری مالی ، موجودی ، کلاهبرداری احتمالی و اعتبار بازار از ریسک بسیار پایینی برخوردار است. این مدل، ساده ترین مدل کسب و کار اینترنتی برای افرادی است که در سرمایه اولیه خود و البته تجربه ساخت یک کسب و کار واقعی با محدودیت و دشواری‌هایی مواجه هستند. زیرا وظیفه تامین کالا و رساندن آن به مشتری که گاهی سخت ترین جنبه راه‌اندازی یک کسب و کار است، بر عهده یک شرکت دیگر است.

اما همانطور که قبلا اشاره شد، اصلی ترین ریسک مربوط به مدل Drop Shipping مربوط به حاشیه سود پایین آن است که می‌تواند توانایی شما در جذب مشتریان جدید از طریق تبلیغات یا دیگر روش‌ها را تحت تاثیر قرار دهد. در واقع شما نیاز به فروش زیادی از اجناس و کالاهای مختلف دارید تا بتوانید به درآمد کافی جهت پوشش هزینه‌هایی که دارید، دست یابید. دیگر ریسک مربوط به استفاده از این روش در دشواری ایجاد تمایز بین برند و کسب و کار خود با دیگر برندها و کسب و کارهای مشابه است. زیرا همانطور که اشاره شد، تعداد افرادی که از این روش برای کسب درآمد آنلاین استفاده می‌کنند نسبتا بیشتر از دیگر روش‌ها است.

برای ایجاد مدل کسب و کار اینترنتی ۳ گام دیگر باقی مانده است که به آن‌ها در قسمت بعدی این مطلب، خواهیم پرداخت.