چه مقدار از فناوری هوش مصنوعی مایکروسافت (Microsoft) و گوگل (Google)، ماشینی و چه مقدار آن کار دست بشر است؟ چه چیزی در پشت پرده دو شرکت بزرگ مایکروسافت و گوگل قرار دارد؟ آیا مایکروسافت و گوگل همه‌چیز را به شما می‌گویند؟ پاسخ تمام سوالات شما در ادامه این مطلب استارتاپت است. با ما همراه باشید تا درمورد هوش مصنوعی دو شرکت مطرح دنیا با شما حرف بزنیم و رازهای آن‌ها را فاش کنیم.

در سپتامبر سال ۲۰۱۸، شرکت چینی آیفلایتک (iFlytek)، پیشرو در زمینه فناوری هوش مصنوعی و به‌ویژه نرم‌افزار تشخیص صدا، در یک کنفرانس فناوری در شانگهای، به جازدن ترجمه انسانی به‌عنوان ترجمه ماشینی متهم شد. این موضوع توسط بل وانگ (Bell Wang) که ترجمه زنده این کنفرانس را برعهده داشت، افشا شد. وانگ متوجه شد که شرکت آیفلایتک از ترجمه‌های او به‌عنوان زیرنویس زنده در یک صفحه نمایش به‌همراه آرم تجاری این شرکت استفاده کرده و ادعا دارد که خروجی ترجمه‌شده توسط هوش مصنوعی آن‌ها تولید شده است، نه وانگ.

همچنین این شرکت به‌جای صداهای اصلی مترجمین انسانی، ترجمه‌ها را با استفاده از صدای تركیب‌شده رایانه‌ای به‌صورت آنلاین پخش می‌كرد. وانگ به‌عنوان مدرک، چند عکس و فیلم تهیه کرد و آن‌ها را برای Zhihu، یک پلتفرم وبلاگ‌نویسی چینی فرستاد تا آیفلایتک را به ‌تقلب متهم کند. این ‌عمل، به آشفتگی رسانه‌ها و بحث‌ درمورد مقبولیت عمومی روش‌های بازاریابی آیفلایتک منجر شد؛ زیرا این شرکت ادعا کرده بود که فناوری پیشرفته‌ای دارد، اما گزارش وانگ همه این موارد را زیر سوال برد.

فناوری هوش مصنوعی

شاید تابه‌حال چیزی درمورد آیفلایتک چیزی نشنیده باشید. در سال ۲۰۱۷، ام‌آی‌تی تکنولوژی ریویو (MIT Technology Review) به‌عنوان «ششمین شرکت هوشمند» جهان در بالاترین رتبه‌بندی شرکت‌ها در چین، درست بعد از گوگل اما بالاتر از اینتل (رتبه سیزدهم)، اپل (شانزدهم) و فیس‌بوک (بیست و سوم) قرار گرفت. در حالی‌که مایکروسافت در رتبه ۲۷ قرار داشت.

آیفلایتک در فهرست بورس اوراق بهادار شنژن (Shenzhen Stock Exchange) وارد شد. این شرکت در دوران اوج خود، دارای مبلغ سرمایه‌گذاری‌شده به ارزش ۱۲ الی ۱۳ میلیارد دلار در بازار بود و کنترل بیش از ۷۰ درصد از بازار تشخیص صدای چین را در اختیار داشت.

بدترین اتفاق این‌‌ است که آیفلایتک به‌دلیل دریافت مقبولیت عمومی و قیمت سهام بالاتر، مردم را عمدا درمورد کیفیت ترجمه فناوری هوش مصنوعی خود فریب داد. به‌راحتی می‌توان ادعا کرد که این یک کار فردی است و یک شرکت چینی با ادعای جعلی فناوری هوش مصنوعی، سعی در به‌شهرت‌رسیدن دارد.

با این ‌حال، نگاه دقیق‌تر به تلاش‌های سایر پیشگامان در زمینه فناوری هوش مصنوعی (به‌‌ویژه مایکروسافت و گوگل) برای به‌دست‌آوردن مقبولیت عام، روند مشابهی را نشان می‌دهد. با وجود اینکه فناوری‌های مورد تمجید هوش مصنوعی مثل الگوریتم جستجوی گوگل و آلفاگو (AlphaGo) جعلی نیستند اما شاید کمتر از آن‌چه که سیلیکون ولی می‌خواهد نشان دهد، ماشینی باشند.

انسان‌ها در پشت پرده اعتبارسنجی جستجوی دستی

Appen یک شرکت سهامی عام در استرالیا است که زیاد شناخته‌شده نیست و ۵۷/۱ میلیارد دلار استرالیا ارزش دارد (طبق خبرگزاری بلومبرگ از ۱۵ ژانویه ۲۰۱۹). این شرکت طی چهار سال گذشته، از فناوری هوش مصنوعی بهره برده و با کسب سود بالا، در این زمینه رکورد زده است. قیمت سهام این شرکت از زمان شروع کار آن در ژانویه ۲۰۱۵، حدود ۲۹۰۰ درصد (یا ۲۹ برابر) افزایش یافته است.

انسان‌ها در پشت پرده اعتبارسنجی جستجوی دستی فناوری هوش مصنوعی

شرکت Appen چه‌کاری انجام می‌دهد؟

این شرکت، داده‌های ورودی و اعتبارسنجی نتایج را برای شرکت‌های هوش مصنوعی فراهم می‌کند: چک‌کردن و تعادل دستی برای اطمینان از انجام صحیح کار توسط الگوریتم‌هایی که برای آن ‌کار طراحی شده‌اند. در یک گزارش آمده است که Appen، در میان مشتریان خود، هشت مورد از ۱۰ غول برتر فناوری، یعنی اپل (Apple)، فیس‌بوک (Facebook)، گوگل (Google) و مایکروسافت (Microsoft) را به‌ خود اختصاص داده است.

کسب‌و‌کار اعتبارسنجی نتایج، ۸۶ درصد از درآمد Appen را تشکیل می‌دهد و این شرکت، بیش از ۵۰۰ کارمند تمام‌وقت و یک میلیون فریلنسر در سراسر جهان دارد. این فریلنسرها نتایج موتور جستجو را بر اساس معیارهای تعیین‌شده، به‌صورت دستی تایید اعتبار می‌کنند و در نتیجه، بازده موتورهای جستجو بهبود می‌یابد.

Appen متعهد به توافق‌نامه‌های عدم افشای نام مشتریان خود است اما کارشناسان این صنعت تصور می‌کنند که بزرگ‌ترین آن‌ها بینگ، گوگل و مایکروسافت هستند. در مجموع، این دو شرکت تقریبا یک‌سوم درآمد Appen را تامین می‌کنند.

به‌عبارت دیگر، نتایج جستجوی گوگل و بینگ توسط بیش از یک میلیون انسان به‌صورت دستی، پشتیبانی و اصلاح می‌شوند. این نیروی کار توزیع‌شده، مسئولیت قابل‌اطمینان‌بودن و صحت جستجوهای انجام‌شده در هر روز را برعهده دارند.

اگر من به‌جای مایکروسافت یا گوگل بودم، رابطه خود را با Appen علنی نمی‌کردم. شرکت‌های فناوری از ایجاد این ذهنیت که آن‌ها اتوماسیون و فناوری هوش مصنوعی پیشرفته ساخته‌اند؛ بیش از سیستمی که به‌ کار دستی متکی باشد، سود می‌برند.

شرکت Appen برای فناوری هوش مصنوعی خود چه‌کاری انجام می‌دهد؟

آلفاگو جام مقدس فناوری هوش مصنوعی نیست

ذهنیت‌ مهم است و به‌ویژه، به‌نظر می‌رسد که گوگل طی چند سال گذشته، با سرعت بسیار زیادی نوآوری می‌کند. آلفاگو (AlphaGo) قهرمان جهان لی سدول (Lee Sedol) را در بازی باستانی گو (Go) در مارس ۲۰۱۶ شکست داد. بعد از آن پیروزی، دمیس حسابی (Demis Hassabi کمک بنیان‌گذار دیپ‌مایند گوگل (Google Deepmind)، آلفاگو را «جام مقدس (هدف نهایی) جستجوی هوش مصنوعی» نامیده است. این نام، برداشت غلطی را ایجاد می‌کند که دیپ‌مایند چالش نهایی در هوش مصنوعی را برطرف کرده است؛ در حالی ‌که این امر واقعا صحیح نیست.

اوج تحقیق هوش مصنوعی به‌منظور توسعه «هوش مصنوعی فراگیر» است؛ سیستمی که بتواند مهارت‌ها و دانش را دقیقا مانند انسان‌ها که از کودکی این‌ کار را انجام می‌دهند، از ابتدا یاد بگیرد.

در حال حاضر، یکی از چالش‌برانگیزترین جنبه‌های هوش مصنوعی، پردازش زبان طبیعی (NLP) است: ساخت ربات سخنگو و قابلیت ترجمه ماشینی که گفتار انسان را تقلید کند. نوشتن خلاقانه و درک زبان متنی (مانند شوخی‌ها و اصطلاحات عامیانه) به‌ویژه برای ماشین‌ها دشوار است.

آلفاگو علی‌رغم قدرت و پیچیدگی آن، «جام مقدس» هوش مصنوعی نیست. کارمندان گوگل با این وضعیت آشنا هستند.

آلفاگو واقعا یک برنامه بسیار ساده است و اصلا نزدیک به هوش مصنوعی کامل نیست.

جولیان اسکریتوایزر (Julian Schrittwieser)، مهندس نرم‌افزار

در ژوئیه سال ۲۰۱۸ دیپ‌مایند، هوش مصنوعی خود را با یک تست ضریب هوشی آزمایش کرد. نتایج بسیار بد بودند.

اگر مجموعه تست با مجموعه آموزش متفاوت بوده، حتی اگر واریانس اندک باشد؛ هوش‌های مصنوعی بسیار ضعیف عمل می‌کنند. تست ضریب هوشی تیم فناوری هوش مصنوعی نشان می‌دهد که حتی برخی از پیشرفته‌ترین هوش‌های مصنوعی امروزی نمی‌توانند مشکلات جدید را حل کنند. این بدان معنی است که ما احتمالا هنوز با هوش مصنوعی فراگیر فاصله زیادی داریم.

دیپ‌مایند (DeepMind)

دیپ‌مایند یک تست ضریب هوشی را برای هوش مصنوعی ساخت و آن هم خیلی خوب عمل نکرد.

مجمع جهانی اقتصاد

به‌ هر حال، روزنامه‌نگاران و صاحب‌نظران شبکه‌های اجتماعی این نتایج را برجسته کردند و آلفاگو همچنان به‌عنوان پیشگام‌ترین در توسعه هوش مصنوعی ستایش می‌شود.

آلفاگو و فناوری هوش مصنوعی

طبیعی است که شرکت‌ها، هوش مصنوعی خود را به‌صورت فناوری‌ بسیار پیشرفته‌تر از آنچه واقعا هست، به تصویر ‌بکشند. این ‌کار باعث جذب سرمایه‌گذاران جدید و افزایش اعتماد مصرف‌کننده می‌شود. همان‌طور که فناوری هوش مصنوعی پیشرفت می‌کند اما زمانی‌که افراد پشت صحنه و پشتیبان آن تصمیم بگیرند کار خود را علنی کنند یا وقتی یک مترجم انسانی در یک کنفرانس متوجه می‌شود که همه چیز دقیقا آن‌طور نیست که به‌نظر می‌رسد؛ شرکت‌های فناوری دچار مشکل خواهند شد.

بیشتر شرکت‌های هوش مصنوعی در مورد الگوریتم‌های خود به‌نام حفاظت از مالکیت معنوی، موارد بسیار کمی را فاش می‌کنند. از آن‌جایی ‌که سرمایه‌گذاران به این حوزه جدید سرازیر می‌شوند، باید ادعاهای هر شرکت فناوری به‌صورت جدی و دقیق بررسی شود. بیش از هر زمان دیگری، ما باید از تمام اطلاعات موجود، برای اطمینان از این‌ مسئله استفاده کنیم که ماشینی و هوشمندبودن هوش مصنوعی چقدر صحیح است.