کسب و کار سبز یکی از انواع کسب و کاراست که در جهان امروزی ما اهمیت بسیاری یافته است. پایه‌های این کسب و کار بر کاهش صدمه زدن به محیط زیست بنا شده و طبق تعهدات آن، سازمان‌ها ملزم به استفاده‌ی حداقلی از منابع تجدیدناپذیرهستند. اما این همه‌ی داستان نیست. برای آشنایی بیشتر با این کسب و کار، این مقاله از استارتاپت را دنبال کنید.

کسب و کار سبز چیست؟

کسب و کار سبز، سازمانی را توصیف می‌کند که هیچ تاثیر منفی بر محیط زیست، اقتصاد و یا جامعه ندارد. این نوع از کسب و کارها درمورد حقوق بشر، نگرانی‌های زیست محیطی و مسائل مربوط به آن، پیشرو هستند. کسب و کارهای سبز از منابع سازگار با محیط زیست استفاده می‌کنند و از خط مشی مسئولیت‌های اجتماعی حمایت می‌کنند.

هدف و رسیدن به کسب و کار سبز

اگر صاحب کسب و کار کوچکی هستید که مایل به تبدیل آن به کسب و کار سبز هستید، باید در مورد خرید، توسعه، تولید و ارائه محصولات و خدمات، بهترین شیوه‌های پایداری را ایجاد کنید. مسئولیت زیست محیطی یکی از ویژگی‌های اصلی است که سبب می‌شود کسب و کارهای سبز از شرکت‌هایی که اثرات زیست محیطی خود را کنترل نمی‌کنند،‌ مجزا شوند. کسب و کارها در هر اندازه‌ای توانسته‌اند با موفقیت به کسب و کار سبز تبدیل شوند، از شرکت‌های خصوصی گرفته تا ۵۰۰ شرکت موفق اول در دنیا. استراتژی‌های سبز نه تنها منابع طبیعی را حفظ می‌کنند، بلکه می‌توانند هزینه‌ها را کاهش و بهره‌وری را افزایش دهند. کمک گرفتن از اصول کسب و کار هوشمند می‌تواند باعث دوستی شما و محیط زیست شود.

معرفی کسب و کار سبز

هنگام گرایش به سمت کسب و کار سبز، این چهار نکته کلیدی را در نظر بگیرید:

  • کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره‌ وری
  • از بین بردن ضایعات و استفاده از مواد پایدار
  • وفادار ماندن به قوانین زیست محیطی، مقررات و بهترین عملکرد
  • خرید تجهیزات، محصولات و خدمات در راستای کسب و کار سبز

در هر یک از این زمینه‌ها، شما می‌توانید تغییراتی از قبیل بهسازی‌های بنیادی تا کارهای پیچیده تر و پروژه‌های گسترده‌تر را انجام دهید.

تعریف پایداری

مفهوم پایداری دارای سه عنصر کلیدی است: اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی. هر یک از این‌ها نیاز به انجام مراحلی برای رفع نیازهای کسب و کار شما دارند تا از منابع برای نسل های‌آینده مراقبت کنند.

  • ثبات زیست محیطی مربوط به منابعی مانند آب، مدیریت هدررفت، انرژی، دفع ضایعات و منابع طبیعی است. اگر کسب و کارها منابع مصرفی خود را بازیافت کنند، به پایداری ۱۰۰ درصدی می‌رسند، در حالی که کسب و کارهای نامناسب باعث آلودگی زیادی می‌شوند و بیشتر از توان بازیافتی خود از منابع استفاده می‌کنند.
  • پایداری اقتصادی برای کسب و کاری توصیف می‌شود که به جای ایجاد بدهی، درآمد ایجاد می‌کند. این مقوله همچنین شامل خرید محصولاتی می‌شود که اثرات زیست محیطی را کاهش می‌دهند، مانند وسایلی با مصرف انرژی بهینه.
  • پایداری اجتماعی، اینکه چگونه یک کسب و کار به جامعه‌ی خود خدمت کند را پوشش می‌دهد، که شامل اصول اخلاقی، آموزش و برنامه‌های خیریه، مقررات حقوق بشر، میزان بهداشت و ایمنی، فرصت‌های منصفانه و پرداخت و کیفیت بالای زندگی کارکنان است. این مقوله همچنین شامل اقدام علیه رفتار غیراخلاقی و اطمینان از اینکه زنجیره عرضه و منابع خود، حقوق بشر را نقض نکند نیز می‌شود.

رویکردهای کسب وکار سبز

هنگامی که کسی به عنوان صاحب یک کسب و کار تصمیم به سبز کردن آن می‌گیرد، این بدان معنی نیست که او همه‌ی راه را رفته است. برای اینکه بدانید تا کجا باید پیش بروید، این سوالات را در نظر بگیرید:

  • چرا می‌خواهم کسب و کارم سبز باشد؟
  • چه فاکتورهای کسب و کاری هست که باید در مورد آن فکر کنم؟
  • کسب و کار سبز چگونه می‌تواند به من مزیت رقابتی بدهد؟
  • کسب و کار سبز چگونه با برنامه‌های کاری خودم همسو می‌شود؟
  • چه جنبه‌های خاصی از کسب و کار سبز را می‌خواهم اتخاذ کنم؟
  • چطور می‌توانم در زمینه‌هایی  که قصد ندارم از کسب و کار سبز استفاده کنم، مزیت رقابتی را به دست آورم؟
  • آیا من قصد دارم که گواهینامه کسب و کار سبز را دریافت کنم؟
  • آیا ظرفیت و منابع برای ایجاد کسب و کار سبز در صنعت یا منطقه من وجود دارد؟
  • برای اطمینان از سبز بودن محصولات و خدماتی که خریداری کرده‌ام، چه مراحلی را باید طی کنم؟
رویکردهای کسب وکار سبز

خنثی کردن ردپای کربن

ردپای کربن در کسب و کار شما، یعنی میزان کربن دی اکسیدی که در یک فعالیت خاص تولید می‌شود و بر محیط زیست تاثیر می‌گذارد. اگر نمی‌توانید یا نمی‌خواهید رد پای کربن در کسب و کارتان را کاهش دهید، می‌توانید اقداماتی برای جبران اثرات مخرب آن انجام دهید. که این می تواند شامل خرید اعتبار کربن از یک شرکت قابل اطمینان برای جبران دی اکسید کربن مورد استفاده کسب و کار شما باشد.

یک طرح زیست محیطی ایجاد کنید

بهبود عملکرد زیست محیطی از هر نظر احساس خوبی از کسب و کارتان به شما می دهد. اما از کجا باید شروع کنید؟

همانند هر پروژه استراتژیک و جدیدی، بهتر است شروع کار شما با ساخت و پیاده سازی یک طرح و برنامه‌ریزی پایدار صورت گیرد. اگر می‌خواهید یک چشم‌انداز ظاهری از کار خود داشته باشید، استخدام یک نیروی حرفه‌ای می‌تواند به شما کمک کند. در اینجا چند گام ساده که هر کسب و کاری می تواند برای صرفه‌جویی در منابع انجام دهد پیشنهاد شده است. این ایده‌ها اغلب کم‌هزینه هستند و با افزایش آگاهی کارکنان می‌توانند بسیار ساده انجام شوند.

مواد خام

  • میزان مواد خامی که استفاده می‌کنید را با بهبود کارایی عملیات خود کاهش دهید.
  • خرید مواد و تجهیزات با دوام و پایا.
  • استفاده از مواد خامی که غیر سمی هستند یا کمتر آلوده می‌کنند، مانند رنگ‌های پایه آب به جای رنگ‌های حلال شیمیایی.
  • در صورت امکان از مواد بازیافتی استفاده کنید (به عنوان مثال، چوب بازیافت شده، کاغذ باطله پس از مصرف.)
  • با کم کردن میزان بسته بندی، ضایعات کمتری ایجاد کنید.
  • در هر جا که امکانش هست، از بازیافت حمایت کنید. با همکاری سایر شرکت‌ها هزینه‌های بازیافت را به اشتراک بگذارید.

آب

  • در استفاده از آب خود بازنگری کنید و ببینید آیا می توانید مانع از اتلاف آن شوید. به عنوان مثال، وسایلی که نشتی دارند را جایگزین کنید یا وقتی از آب استفاده نمی کنید شیر آب را ببندید.
  • در جاهایی که امکانش هست فشار آب را کاهش دهید.

سوخت

  • خرید وسایل نقلیه‌ای که مصرف سوخت بهینه دارند یا استفاده از منابع جایگزین.
  • کاهش میزان رانندگی با برنامه ریزی درست.
  • از وسیله نقلیه خود به خوبی نگهداری کنید.
  • در مورد رانندگی با مصرف سوخت بهینه آموزش ببینید. (به عنوان مثال رعایت میزان محدودیت سرعت در رانندگی، کاهش زمان اضافی روشن ماندن ماشین، تنظیم باد لاستیک ها)

انرژی

  • خرید تجهیزاتی با انرژی بهینه. این تجهیزات می‌تواند به شما کمک کند تا ۷۵٪ در هزینه‌های انرژی صرفه جویی کنید.
  • برای چراغ‌هایی که در جاهایی قرار گرفته اند که کمتر استفاده می شوند سنسور تعبیه کنید.
  • از لامپ‌های کم مصرف استفاده کنید.
  • از پنجره‌ها و پرده‌ها برای کمک به مدیریت دما و میزان روشنایی استفاده کنید.
  • رفلکتورها را بر روی وسایل روشن نصب کنید تا آنها را کارآمدتر کنید.
  • هنگامی که از تجهیزاتی مانند رایانه، مانیتور، دستگاه فتوکپی و سایر لوازم استفاده نمی‌کنید آن را خاموش کنید.
  • در صورت امکان از آب سرد به جای گرم استفاده کنید.
  • به منابع تولید برق جایگزین، مانند توربین‌های بادی یا پانل‌های خورشیدی فکر کنید.
  • از تجهیزات خود به خوبی نگهداری کنید.
  • به جای سفر کردن، به تکنولوژی جدید کنفرانس‌های تلفنی یا از راه دور فکر کنید.

بودجه دولتی

دولت برنامه‌های گوناگونی دارد که باعث تشویق شرکت‌ها به بهبود عملکرد در زمینه زیست محیطی می‌شود. این برنامه‌ها شامل سرمایه‌گذاری یا کمک‌های مالی برای بهبود فرآیندهای تولید، کاهش انتشار آلاینده‌ها توسط وسایل نقلیه و خرید تجهیزات با صرفه‌جویی در انرژی است. همچنین نگاهی به برنامه‌های تخصصی که به بهینه شدن انرژی ساختمان‌ها می‌پردازند دارد. علاوه بر این، اکثر دولت‌های ایالتی پیشنهاد‌هایی برای کسب و کارهای کوچک که می‌خواهند در راستای حفظ انرژی کار کنند، ارائه می‌دهند.

نمونه‌های کسب و کار سبز

ایکیا (IKEA)

ایکیا با صداقت در کل فعالیت‌های تجاری خود در این زمینه سرمایه‌گذاری می‌کند، چه در چیزهایی که مشتریان به آسانی می‌توانند ببینند و چه در چیزهایی که نمی‌توانند ببینند. این سازنده مبل سوئدی، کارش را با زنجیره تامین خود آغاز می‌کند، به این صورت که نزدیک به ۵۰ درصد از چوب مورد استفاده خود را از جنگل‌های با ظرفیت بالا و ۱۰۰ درصد پنبه‌اش را از مزارعی با استانداردهای «Better Cotton» که ملزم به کاهش استفاده از آب، انرژی و کودهای شیمیایی و آفت کش‌ها هستند تامین می‌کند. شما می‌توانید تعهدنامه‌ی آن‌ها دراین زمینه را در فروشگاه‌هایشان نیز ببینید.

ایکیا بیش از ۷۰۰ هزار پانل خورشیدی را در فروشگاه‌های خود به ثمر رسانده و قصد دارد فروش آن‌ها را به مشتریانش در انگلستان آغاز کند. در سال ۲۰۱۲، ایکیا اعلام کرد هدفش  تا سال ۲۰۲۰ این است که مصارف خود را ۱۰۰ درصد از انرژی‌های تجدید پذیر تأمین کند اما فقط  طی چهار سال به این هدف رسید و در همان زمان یک صادر کننده انرژی پاک نیز شده بود.

آی بی ام (IBM)

IBM یکی دیگر از شرکت‌هایی است که خیلی زود کسب و کارش را با منافع زیست محیطی همسو کرد. مسئولیت‌های اجتماعی و تلاش برای حفظ محیط زیست از دهه ۱۹۶۰ بخشی از ماموریت این شرکت بوده است. اولین گزارش این شرکت در سال ۱۹۹۰ منتشر شد و دیتا سنترهای آن جایزه‌های متعددی برای موفقیت‌های طولانی مدت در بهره‌وری انرژی از اتحادیه اروپا دریافت کرده‌اند. امروزه تلاش‌های IBM در این راستا شامل ساختمان‌های هوشمندی که نیاز به منابع را کاهش می‌دهد، خریدهای سبز، مدیریت منابع آب و موارد دیگر برای یک رویکرد کامل و جامع است.

نمونه‌های کسب و کار سبز

شرکت جدید نوشیدنی بلژیک (New Belgium Brewing)

این شرکت از وقتی وارد کسب و کار سبز شده در راس صنایع قرار گرفت. یک مشخصه‌ای که در همه  بخش های شرکت از تولید گرفته تا بازاریابی جا افتاده، تشویق کارکنان و مشتریان به دوچرخه سواری به جای رانندگی است. این کارخانه آبجوسازی ۹۹.۸ درصد از ضایعاتش را بازیافت می کند. علاوه بر اینکه آن‌ها انرژی بهینه را برای فرآیند آمیختن به کار می‌گیرند، یک مدافع برجسته مقابل اقداماتی که باعث تغییر آب و هوا می‌شوند هستند و صاحب امضا در هر دو ائتلاف تجاری «BICEP» و «Brewery Climate Declaration» است.

ادوبی (Adobe)

ادوبی سبزترین شرکت فناوری اطلاعات در رتبه بندی نیوزویک (Newsweek) در سال ۲۰۱۴ بود و این تمایز خوبی برایش به شمار می‌رفت. این شرکت در حال حاضر دستاوردهای قابل ملاحظه‌ای در این زمینه دارد، از جمله اخذ گواهینامه LEED برای بیش از ۷۰ درصد از فضاهای کاری و بازسازی یک ساختمان تاریخی در سانفرانسیسکو. این شرکت اهداف جاه طلبانه‌ای نیز دارد، از جمله دستیابی به مصرف انرژی پایا و کاهش میزان بسته بندی‌هایش. بسته بندی شدن یک خوره برای منابع است و عامل تشدید کننده آلودگی پلاستیکی است. ادوبی همچنین در راس شرکت‌ها در کاهش مصرف آب خود برای مبارزه با خشکسالی تاریخی کالیفرنیا بود. حتی بعد از خشکسالی، مصرف آبش را از سال ۲۰۰۰ تا کنون به بیش از ۶۰ درصد با استفاده از نصب تجهیزات سازگار با محیط زیست و محوطه سازی با گیاهان بومی کاهش داده است.

نایک (Nike)

نایک رکورد درخشانی از زمانی که به این معاهده پیوسته است نداشته است، اما آن‌ها تغییر زیادی ایجاد کرده‌اند تا عملکردشان بهتر شود. نایک در سال ۲۰۱۵ در صدر لیست مورگان استنلی (Morgan Stanley) که لیستی از مارک‌های لباس و کفش متعهد به انرژی سبز است، قرار گرفت. کلید موفقیت آن‌ها افشای بی‌پرده‌ی این شرکت  در مورد زنجیره تامین و شیوه‌های تولیدشان است. آن‌ها همچنین با کمک گرفتن از برنامه‌ای که اثرات زیست محیطی پارچه‌های مختلف را مقایسه می‌کند، دست طراحانشان را برای انتخاب سبز باز گذاشته‌اند.

آن‌ها در بعضی از تولیداتشان از محصولات استفاده شده توسط مشتریان به عنوان مواد بازیافتی استفاده می‌کنند، از جمله لباس‌های جام جهانی ۲۰۱۱. همچنین طراحی دوباره‌ی جعبه‌های قبلی خود برای کاهش  بسته بندی، تعهد به  برطرف کردن اثرات شیمیایی و سرمایه‌گذاری در افزایش بهره‌وری انرژی در کارخانجات و… از جمله اقداماتشان است. نایک همچنین با ناسا و دیگر نهادهای دولتی همکاری می‌کند تا با پژوهش‌های جدید در فرایندهای شیمیایی، سبب هر چه سبزتر شدن پروسه‌ی تبدیل مواد خام به کالا شوند.