تا چند سال قبل، اگر کمی باران شدید می‌بارید یا حتی برف می‌آمد، پیدا کردن تاکسی و اتومبیل برای خلاص شدن از شر سرما و رسیدن به مقصد، کار آسانی نبود. امروزه به لطف اینترنت، گوشی‌های هوشمند و انواع اپلیکیشن‌ها، به راحتی می‌توانیم از نزدیک‌ترین مسیر و با قیمتی مناسب، سوار اتومبیل شده و با خیال آسوده به مقصد برسیم. به هر حال، در پشت هر یک از این ایده‌ها که امروز ما از آن‌ها استفاده می‌کنیم، داستانی شنیدنی وجود دارد. شاید تاکنون مفهوم «اقتصاد مشارکتی» به گوشتان خورده باشد. اقتصاد مشارکتی، مفهومی است که در بازارهای جهانی، طوفانی به پا کرد و باعث راه‌اندازی کسب‌وکارهای انقلابی شد. در حالی که شرکت‌های زیادی درگیر این روش هستند، پادشاه مسلم اقتصاد مشارکتی، شرکت اوبر (Uber) است. یک شرکت تقسیم مسافر که به هر شخص این امکان را می‌دهد تا با وسیله نقلیه خود، درآمد کسب کند و افراد نیازمند به وسیله نقلیه را قادر می‌سازد تا سریع و مقرون به صرفه، سوار اتومبیل شده و به مقصد خود برسند. میزان موفقیت اوبر با توجه به عمر آن، بسیار چشمگیر است. بیایید با هم در این مقاله از استارتاپت، داستان اوبر را بخوانیم و ببینیم ماجرای آن چیست.

داستان اوبر از کجا شروع شد

داستان اوبر از کجا شروع شد؟

اوبر در سال ۲۰۰۹ توسط گرت کمپ (Garrett Camp) و تراویس کالانیک (Travis Kalanick) تاسیس شد. کالانیک یک تاجر آمریکایی است. او در ۶ آگوست ۱۹۷۶ به دنیا آمد و در نورثریج کالیفرنیا بزرگ شد و از تحصیل در دانشگاه UCLA انصراف داد. قبل از اوبر، او ۲ شرکت به نام اسکور (Scour INC) و رد سوش (Red Swoosh) (سرویس اشتراک فایل‌های نظیر به نظیر) را تاسیس کرده بود. او در سال ۲۰۰۷، رد سوش را به قیمت ۱۹ میلیون دلار به شرکت Akamai Technologies فروخت. کمپ متولد ۴ اکتبر ۱۹۷۸، یک تاجر و سرمایه‌گذار کانادایی است. پیش از اوبر، او یک پلتفرم کشف وب به نام استامبل آپن (StumbleUpon) را بنیان‌گذاری کرده بود و آن را در سال ۲۰۰۷ به قیمت ۷۵ میلیون دلار به ای بی (eBay) فروخت. گرت فارغ‌التحصیل مهندسی برق از دانشگاه کالگری است.

در دسامبر ۲۰۰۸، تراویس کالانیک در کنفرانس فناوری LeWeb در پاریس شرکت می‌کند، جایی که او برای اولین بار، ایده اوبر را از گارت کمپ می‌شنود. کمپ داستانی درباره هزینه ۸۰۰ دلاری برای کرایه لیموزین با راننده خصوصی برای سال نو می‌گوید و اینکه چگونه تقسیم هزینه برای بسیاری از افراد، باعث می‌شود تا خدمات لیموزین مقرون به صرفه‌تر شود.

كمپ می‌خواست راهی برای كاهش هزینه حمل‌و‌نقل مستقیم پیدا كند. استدلال او این بود که به اشتراک گذاشتن هزینه با دیگران، می‌تواند آن را مقرون به صرفه کند و ایده اوبر توسط او شکل گرفت. در مارس ۲۰۰۹، کمپ و ۲ دوست دانشگاهی او، اسکار سالازار (Oscar Salazar) و کنراد ولان (Conrad Whelan)، اولین نسخه از خدمات لیموزین خود را با نام اوبرکب (UberCab) ایجاد کردند. در اواسط سال ۲۰۰۹، از آنجا که گرت پس از خرید مجدد استامبل آپن از ای بی، تمام وقت کار می‌کرد، تراویس را به عنوان شتاب‌دهنده اصلی منصوب کرد. وظیفه تراویس در آن زمان، هدایت عملیات اوبر به طور موقت، برای ایجاد نمونه‌های اولیه محصول و یافتن مدیرکل برای اجرای تمام وقت عملیات شرکت تا نخستین راه‌اندازی آن در سان فرانسیسکو بود. کالانیک به کمپ پیوست و به ایده Uber اعتبار داد. کالانیک به عنوان «مشاور بزرگ» در این شرکت معرفی شد.

به دنبال راه‌اندازی نسخه بتا در ماه می ۲۰۱۰، خدمات و اپلیکشین تلفن همراه اوبر به طور رسمی در سال ۲۰۱۱ در سان فرانسیسکو راه‌اندازی شد. در ابتدا، این برنامه فقط به کاربران امکان می‌داد یک ماشین لوکس سیاه (لیموزین) را کرایه کنند که قیمت آن ۵/۱ برابر قیمت تاکسی بود.

داستان اوبر و لیموزین

چندی نگذشت که آن‌ها موفق به یافتن شخص مناسبی برای پر کردن جایگاه مدیرکل شدند: رایان گریوز (Ryan Graves). نکته جالب این بود که رایان در پاسخ به توییت کالانیک که خبر از افتتاح کار می‌داد، کار را به دست آورد و ۵-۱۰٪ از سهام شرکت را دریافت کرد. در آگوست ۲۰۱۰، رایان رسما به عنوان مدیرعامل اوبر فعالیت خود را آغاز کرد. در دسامبر سال ۲۰۱۰، رایان موضع خود را به مدیر ارشد عملیات تغییر داد و تراویس کالانیک جانشین او شد.

این خدمات در سال ۲۰۱۰ با تنها ۳ اتومبیل در نیویورک، مورد آزمایش قرار گرفت و سپس در ماه می به طور رسمی در سان فرانسیسکو راه‌اندازی شد. در ۵ جولای ۲۰۱۰، اولین مسافر اوبر درخواست سفر در سان فرانسیسکو را ثبت کرد.

در سال ۲۰۱۱، این شرکت پس از اعتراض اپراتورهای تاکسی سان فرانسیسکو، نام خود را از اوبرکب به اوبر تغییر داد.

سرمایه اولیه اوبر از طریق بنیان‌گذاران آن گرت کمپ و تراویس کالانیک، ۲۰۰ هزار دلار بود. با پیشرفت داستان اوبر، سرمایه‌گذارها به سراغ آن آمدند و بدین ترتیب اوبر به ثروت خود افزود و راه برای ورود به بازارهای بین‌المللی هموارتر شد. اوبر اولین بودجه مهم خود را در سال ۲۰۱۱ با ۱۱ میلیون دلار بودجه سرمایه‌گذاری از بنچمارک کپیتال (Benchmark Capital) و سکویا (Sequoia) تامین کرد.

این استارت‌آپ که در ابتدا روی مسافران اتومبیل‌های سواری لوکس مشکی (لیموزین) تمرکز داشت، تا سال ۲۰۱۲ UberX را راه‌اندازی کرد، گزینه‌ای ارزان‌تر که کاربران قادر به درخواست تاکسی معمولی یا یک راننده اوبر از طریق برنامه تلفن همراه خود بودند. در ابتدا نرخ‌ها مشابه تاکسی‌ بودند و ۳۵ درصد ارزان‌تر از لیموزین.

پس از مدتی Uber امکان پرداخت را از طریق اپلیکیشن خو فراهم کرد. این اپلیکیشن به کاربران امکان می‌داد تاکسی را از تلفن هوشمند خود پیدا کرده و به راحتی و به سرعت، خود را به مقصد برسانند. این ایده به سرعت مورد استقبال قرار گرفت. اوبر در سال ۲۰۱۲، پیش از گسترش اپلیکیشن خود در آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی در لندن راه‌اندازی شد. در سال ۲۰۱۳، صدها میلیون پوند از سرمایه‌گذاران از جمله گوگل ونچرز (Google Ventures) به دست آورد. در سال ۲۰۱۴، این کشور به سمت پکن خیز برداشت و به بازار چین دسترسی پیدا کرد.

این سرویس در ۳۵ شهر به بهره‌برداری رسیده بود. بسیاری از رانندگان، این امکان را برای استفاده از وسایل نقلیه شخصی خود به عنوان بخشی از UberX در ماه آوریل ۲۰۱۳ فراهم کردند. نرخ‌ها به سرعت پایین آمدند که باعث نارضایتی برخی از رانندگان لیموزین و رانندگان تاکسی شد.

داستان اوبر و کارپولینگ

در آگوست سال ۲۰۱۴، Uber Pool، یک سرویس کارپولینگ (اشتراک مسافر) را در منطقه خلیج سان فرانسیسکو راه‌اندازی کرد. این سرویس به مسافران امکان می‌داد تا سفر خود را با دیگر مسافران هم مسیر شریک شوند که باعث صرفه‌جویی در هزینه‌ها هم می‌شد. این سرویس، سپس در شهرهای دیگر دنیا از پاریس و لندن گرفته تا چین، کانادا، سنگاپور، هند و استرالیا راه‌اندازی شد.

در آگوست ۲۰۱۴، اوبر ایتز (Uber Eats)، یک سرویس تحویل غذا راه‌اندازی کرد.

در پاییز سال ۲۰۱۷، اوبر از طرف بنیاد مرزهای الکترونیک، رتبه ۵ ستاره حفظ حریم خصوصی را دریافت کرد.

در فوریه ۲۰۱۸، اوبر عملیات خود را در روسیه، ارمنستان، جمهوری آذربایجان، بلاروس، گرجستان و قزاقستان با Yandex.Taxi تلفیق کرد و ۲۲۵ میلیون دلار در آن سرمایه‌گذاری کرد. در مارس ۲۰۱۸، اوبر خدمات خود را در جنوب شرقی آسیا گسترش داد.

در تاریخ ۱۰ مه ۲۰۱۹، این شرکت به عرضه عمومی گذاشته شد که باعث افت سهام شرکت شد. در اوایل سپتامبر سال ۲۰۱۹، در مواجهه با ضرر و زیان، بخشی از کارمندان اضافی خود را اخراج کرد.

در اکتبر سال ۲۰۱۹، اوبر با هدف برقراری ارتباط، کارگرانی که خواهان کار موقت هستند، Uber Works را راه‌اندازی کرد. این برنامه فعلا در شیکاگو فعال است.

در اکتبر سال ۲۰۱۹، اوبر خدمات تاکسی هلیکوپتر فرودگاهی را در دسترس همه کاربران از فرودگاه جی. اف. کندی اعلام کرده است.

اوبر در حال حاضر دارای انواع گزینه‌های انتخاب وسایل نقلیه است از جمله: تاکسی، مشکی (سدان لوکس)، وسیله نقلیه با کاربرد ورزشی، تاکسی مخصوص معلولین، Pool  ( برای مسافرانی که مسیرشان یکی است، برای کم کردن هزینه‌ها و کاهش آلودگی هوا)، اتومبیل‌های بزرگ برای تعداد زیاد مسافران (۶ نفر)، دوچرخه و موتورسیکلت در برخی کشورها. علاوه بر این، اوبر تعدادی محصول دارد که هنوز در مراحل آزمایشی، مانند  Essentials و Rush قرار دارند. Essential، ارائه خدمات برای کالاهای اساسی مانند میان وعده، نوشابه‌های غیرالکلی و لوازم پزشکی است و Rush هم یک سرویس پیک است.

داستان اوبر در سان فرانسیسکو

اوبر در حال حاضر نه تنها در سان فرانسیسکو بلکه در بیش از ۳۰۰ شهر در ۸۳ کشور جهان فعالیت دارد. آن‌ها قصد دارند میلیون‌ها شغل ایجاد کنند و رویاهایی دارند که مسافران دیگر نیازی به خرید خودرو نداشته باشند، زیرا رانندگی با اوبر بعدا جایگزین ارزان‌تری خواهد بود.

در دسامبر ۲۰۱۵، برای نخستین بار در تاریخ، به زنان عربستان سعودی حق رأی داده شد (و گزینه درخواست یک سفر رایگان به محل رأی‌گیری فعال شد). اما این تازه آغاز دوره جدیدی از برابری بود. خیلی زود پس از آن، زنان در صندلی راننده مشغول کاوش فرصت‌هایی بودند که قبلا هرگز در آن حضور نداشتند.

در ۳۰ دسامبر ۲۰۱۵، پنج سال و نیم پس از نخستین سفر، تعداد سفرهای اوبر به یک میلیارد رسید.

اوبر همچنین در ۷ شهر ایالات متحده آمریکا به تحویل بستنی روی آورد. در آوریل ۲۰۱۵، Uber Eats کار خود را در شیکاگو، لس آنجلس و نیویورک آغاز کرد و به مردم این امکان را داد تا از غذاهای خوشمزه، هر زمان که نیاز دارند، لذت ببرند.

اوبر در امور خیریه مشارکت کرد و همچنین تسهیلاتی را برای رانندگان ناشنوا و کم شنوا فراهم نمود.

در سپتامبر ۲۰۱۶، برنامه آزمایشی اتومبیل خودران (بدون راننده) در پیتسبورگ آغاز شد. مسافران محلی می‌توانستند هنگام درخواست سفر بعدی خود، وسیله نقلیه خود‌ران داشته باشند.

در می ۲۰۱۷، اوبر فریت برای ارتباط مستقیم شرکت‌های حمل‌و‌نقل و رانندگان آن‌ها به طور مستقیم با موسسات ترابری راه‌اندازی شد و این امر به شرکت‌های حمل‌و‌نقل اجازه می‌داد تا بدون هیچ زحمتی رزروهای خود را انجام دهند.

واکنش های شدید به داستان اوبر

واکنش‌های شدید و #deleteUber، مناقشات و جدل‌ها در داستان اوبر چه بود؟

برای شرکتی مثل اوبر که دارای یک مدل تجاری است که رانندگان و مسافران را به هم مرتبط می‌کند، مناقشات داخلی و خارجی، امری اجتناب‌ناپذیر است.

از جمله مناقشات خارجی داستان اوبر این است که اوبر برای متقاعد کردن مقامات محلی مبنی بر این‌ که آن‌ها یک کسب‌وکار قانونی را راه‌اندازی کرده‌اند، چالش‌های بسیاری داشت. مقامات شهری، خدمات اوبر را در سان فرانسیسکو و کالیفرنیا متوقف کردند، اما در نهایت اوبر موفق شد مجوز فعالیت در آن شهرها را بگیرد. با این ‌حال، این شرکت همچنان از سوی شهرهایی مانند جاکارتا، هوشی مین و بانکوک تحت فشار بود.

فراتر از آن، بسیاری از فعالان صنعت تاکسیرانی سنتی نمی‌خواهند اوبر در شهرشان حضور داشته باشد. این فعالان به خصوص رانندگان تاکسی، اغلب در شهرهای مختلف اعتراض می‌کنند. با گسترش اوبر، شرکت‌های تاکسی‌رانی محلی و اتحادیه‌ها اعتراض کردند. در انگلستان، رانندگان تاکسی‌های سیاه، اعتراضات خشمگینانه‌ای را با مسدود کردن جاده‌ها برگزار کردند. همچنین، در انگلستان، چالش‌های قانونی در مورد اینکه رانندگان اوبر باید به عنوان کارگر طبقه‌بندی شوند و نه به عنوان فریلنسر، شروع شده است.

این شرکت مجبور به عقب‌نشینی از بازارهایی شد که رقبای جدید ظهور پیدا کرده بودند. بنا به گزارش‌ها، پیش از تصمیم‌گیری برای ادغام عملیات خود با رقیب محلی، ۲ میلیارد دلار در تلاش برای رقیب چینی خود «دیدی (Didi)» از دست داد.

در ژانویه سال ۲۰۱۷، سال وحشت داستان اوبر آغاز شد. به دنبال دستور‌العمل اجرایی رئیس جمهور ترامپ مبنی بر ممانعت از ورود مهاجران از کشورهای مسلمان، یک کمپین شبکه اجتماعی #deleteuber پس از این‌ که اوبر قیمت‌ها را در اطراف فرودگاه‌ها افزایش داد، به راه افتاد.

از طرف داخلی، یکی از بزرگ‌ترین مشکلات اوبر مربوط به بخش رانندگان است. شماری از رانندگان اوبر متهم به آدم‌ربایی یک مسافر زن، تهدید یک مسافر به آزار و اذیت و تجاوز جنسی شده‌اند. در پی تجاوز به مسافری در هند در سال ۲۰۱۴، داستان اوبر با نگرانی‌های امنیتی روبه‌رو شد.

در یک ضیافت شام با روزنامه‌نگاران، مدیر ارشد اوبر پیشنهاد داد كه شركت باید میلیون‌ها دلار صرف انجام تحقیقات برای تخریب روزنامه‌نگارانی كند كه از اوبر انتقاد كرده‌اند. مدیر اجرایی، بعدا از این اظهارات عذرخواهی كرد و اوبر انجام چنین تحقیقاتی را انکار نمود. مدیرعامل، تراویس کالانیک، از طریق حساب توییتر خود در مورد این اظهارات عذرخواهی کرد.

یک مهندس اوبر به نام سوزان فولر (Susan Fowler)  یک وبلاگ منتشر کرد که در نهایت باعث سقوط یکی از بنیان‌گذاران آن شد. در این پست ادعا شده بود که اوبر مسئله آزار و اذیت جنسی دارد که توسط منابع انسانی و مدیران آن مورد چشم‌پوشی قرار می‌گیرد. در سال ۲۰۱۷، کالانیک به دلیل اطلاع از مشکلات آزار جنسی در این شرکت مقصر شناخته شد. اوبر در نهایت ۲۰ کارمند را به دلیل رسوایی آزار جنسی اخراج کرد. سرمایه‌گذاران خواهان استعفای کالانیک شدند و بدین ترتیب او از کار کناره‌گیری کرد.

در طول چند هفته هیئت مدیره اوبر، کالانیک را با دارا خسروشاهی، رئیس سابق اکسپدیا، جایگزین کرد. خیلی سریع مشخص شد که رئیس جدید به عنوان یک نیروی پایدار در این استارتاپ شناخته می‌شود و کسی است که انتظار می‌رود آن را به بازارهای عمومی هدایت کند. خسروشاهی از آن زمان تاکنون تغییرات بزرگی را در اوبر انجام داده است.

ادامه داستان اوبر

و این داستان ادامه دارد …

شرکت اوبر همان‌طور که درآمد هنگفتی دارد، هزینه‌های زیادی را هم متحمل می‌شود. به عنوان مثال، برای تشویق رانندگان و مسافران هزینه می‌کند. همچنین برای سرمایه‌گذاری‌های جدید، مثلا فناوری پرواز و اتومبیل‌های خودران و بدون راننده هزینه‌های زیادی انجام داده است.

اوبر با وجود تمام فراز و نشیب‌ها در زمینه تعدادی از خدمات و فناوری‌های حمل‌و‌نقل، از اتومبیل‌های خودران گرفته تا سرویس اشتراک سفر با مسافران دیگر و حتی خدمات بالگرد پیشتاز است.

امروز اوبر در ۳۰۰ شهر و در ۶ قاره فعالیت می‌کند و در سال ۲۰۱۶، اوبر ۲۰ میلیارد دلار درآمد داشته است. جالب است بدانید که اوبر در واقع ۸/۲ میلیارد دلار، در کل از سود ناخالص داخلی سال ۲۰۱۶ را از دست داد که این امر نشان می‌دهد این شرکت چقدر به نوآوری و کنار زدن محدودیت‌ها و توسعه خدمات و فناوری‌های جدید متعهد است که باعث تحول در صنعت حمل‌و‌نقل خواهد شد.

به دلیل اختلال در بازار حمل‌و‌نقل و همچنین بازاریابی هوشمند، اکنون اوبر در سراسر جهان شناخته شده است و بسیار هیجان‌انگیز است که ببینیم این شرکت با توجه به محبوبیت جهانی خود در آینده، قادر به انجام چه کارهای جدیدی خواهد بود و داستان اوبر به کجا خواهد رسید.

داستان اوبر با پشت سر گذاشتن فراز و نشیب‌های بسیار، توانست به موفقیت بزرگی دست یابد، پس چرا شما نتوانید؟